AYDIN HASAN - ASENA YATAĞAN / ANKARA - Yunanistan, Doğu Ege Adaları’nda gerçekleştirdiği silahlandırma faaliyetleriyle dikkatleri üzerine çekiyor. 1914 yılına kadar uzanan tarihi bir geçmişe sahip olan bu adaların gayriaskeri statüsü, 1. Balkan Savaşı sonrasında Yunanistan tarafından işgal edilmesiyle değişti. 1913 Londra Antlaşması, adaların geleceğini uluslararası güçlerin insafına bırakırken, 1914’te Limni, Semadirek, Midilli, Sakız, Sisam ve Ahikerya adaları, Yunan hakimiyetine geçmekle birlikte silahsızlandırılma şartına bağlandı.
Lozan Antlaşması ile Onaylandı
1923 yılında imzalanan Lozan Barış Antlaşması'nın 12. maddesi, bu durumu bir kez daha teyit etti. Ayrıca, 1936 tarihli Montrö Boğazlar Sözleşmesi, söz konusu adaların silahlandırılmadığına dair hükümler içeriyor. Ancak Yunanistan, bu uluslararası yükümlülüklere aykırı hareket ederek, 1960’lı yıllardan bu yana bölgede askeri varlığını artırma çabası içerisine girdi.
Uluslararası Hukuk İhlali
Yunanistan, Ege ve Doğu Akdeniz'deki askeri yapısını genişletmek adına yeni adımlar atıyor. Rodos ile Girit arasında bulunan Kerpe Adası’na Patriot hava savunma bataryası konuşlandırıldığı ve Limni Adası’na ise F-16 uçakları yerleştirileceği iddia ediliyor. Bu eylemler, Paris Barış Antlaşması'na göre gayriaskeri statüde bulunan adaların ihlalini oluşturuyor.
Türkiye’nin Hukuki Stratejisi
Türkiye, Yunanistan’ın adaları silahlandırmasını, uluslararası platformlara taşımış durumda. Diplomatik kaynaklar, durumun NATO, AB ve ABD’ye iletildiğini ifade ediyor. Uzmanlara göre, Yunanistan’ın izlediği politika, Türkiye ile olan gerginlikleri tırmandırmakla kalmayacak, uluslararası anlaşmalara da ciddi bir tehdit oluşturuyor.
Uzman görüşleri
Emekli Büyükelçi Uluç Özülker, Yunanistan’ın bu tavrını “tahrik edici bir politika” olarak değerlendirdi. Prof. Dr. Yücel Acer ise, Yunanistan’ın hukuka aykırı hareketleri karşısında Türkiye’nin anlaşma hükümlerini askıya alabileceği uyarısında bulundu. Emekli Korgeneral Mehmet Okkan ise, Yunanistan’ın tutumunun yayılmacı bir anlayışın uzantısı olduğunu ifade etti.
