Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, İngiltere'nin Leeds Üniversitesi ile ortak yürüttükleri uydu radar araştırmaları sayesinde Van'ın doğusunda önemli bir sismik hareketlilik tespit ettiklerini bildirdi.
Kutoğlu, 250 kilometre uzunluğundaki fay sisteminin homojen bir gerilim taşıdığını ve bu durumun 6 Şubat tarihinde Hatay'da yaşanan depremlere benzer yıkıcı bir sarsıntının ihtimal dahilinde olduğunu ifade etti.
Uydu Radar Tekniğiyle Sismik Gerginlik Haritaları Oluşturuluyor
Türkiye'nin aktif bir deprem beldesi olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Kutoğlu, bilinen 500'den fazla fayın yanı sıra henüz keşfedilmemiş birçok kırığın bulunduğunu belirtti. Bu çerçevede, Leeds Üniversitesi ile yürütülen projede radar interferometri adı verilen uydu radar tekniği ile Türkiye genelindeki yer kabuğu hareketlerinin anlık olarak takip edildiğini söyledi. Elde edilen veriler doğrultusunda sismik stres haritalarının oluşturulduğunu belirten Kutoğlu, Türkiye sınırları içerisinde yıllık olarak en fazla stres birikiminin Van'ın doğusunda yaşandığına dikkat çekti.
Bölgedeki Fay Hattı Geçmişte Büyük Sarsıntılara Neden Olmuş
İnceleme yapılan bölgede daha önceden tanımlanmış birçok fay hattı bulunduğunu söyleyen Kutoğlu, bunlar arasında Çaldıran Fayı'nın da bulunduğunu, bu fayın 1647 ve 1976 yıllarında kırıldığını ve her iki olay sonrasında 7.3 büyüklüğünde depremlerin kaydedildiğini hatırlattı. Fay hattının güney kısmında, Van çevresinde 1881 ve 2011 yıllarında da yıkıcı sarsıntıların gerçekleştiğini ifade eden Kutoğlu, haritalardaki kırmızı alanların homojen yüksek gerilim taşıdığını belirtti. Zamanla bu sismik stresin artarak devam ettiğinin altını çizen uzman, Çaldıran fayının kırılmasına rağmen çok sayıda büyük deprem kaydı bulunmayan 250 kilometre uzunluğunda bir bölgenin var olduğunu vurguladı.
6 Şubat Depremi Benzeri Bir Senaryo Mümkün
Haritadaki 250 kilometrelik alanın homojen bir şekilde kırmızı renkle gösterildiğinin tüm fay sisteminin birbiriyle bağlantılı çalıştığını ortaya koyduğunu dile getiren Prof. Dr. Kutoğlu, bu durumun insanları korkutabileceğini ifade ederek, "Burada homojen bir gerginlik durumu söz konusu. Bu gerginliğin sürekli biriktiğini gözlemliyoruz. Çaldıran fayı burada devreye girse de, bu bölgede kaydedilen büyük depremler yok. Yani 250 kilometrelik bu alanın aynı anda çalışması 6 Şubat 2023 Hatay depreminin benzeri durumlar için bir risk oluşturuyor. Bu nedenle bölgeye dikkat edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması şart," dedi.
Kutoğlu, 2011 yılında Van'da yaşanan depremin her şeyin sona erdiği anlamına gelmediğini, o dönemki sarsıntının sadece küçük bir alanı etkilediğini ve arka planda daha büyük bir mekanizmanın çalışmaya devam ettiğini sözlerine ekledi.
