Aydın HASAN / ANKARA - Donald Trump'ın ilk başkanlık dönemi, 20 Ocak 2017 ile 6 Ocak 2021 tarihleri arasında gerçekleşti. İkinci dönem başkanlığı ise resmi olarak 20 Ocak 2025 tarihinde başladı. İlk döneminde ABD, büyük ölçekli bir savaş başlatmadı fakat daha önceki savaşların devamı niteliğinde operasyonlar gerçekleştirildi. Trump'ın ikinci döneminde ise insani duyarlılıklara ve uluslararası hukuka saygı göstermeyen askeri stratejiler benimsendi.
Kudüs Meselesindeki Radikal Değişiklik
Trump, 6 Aralık 2017'de Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıyarak ABD dış politikasında köklü bir değişikliğe imza attı. Bu kararın ardından 2018'de İsrail, Suriye'de İran hedeflerine yönelik hava saldırılarına başladı. Gazze Şeridi'nde yaşanan çatışmalar sonucunda oldukça sert müdahaleler meydana geldi. Aynı yıl sızma tünelleri nedeniyle Kuzey Kalkanı Operasyonu gerçekleştirildi. 2019'da ise ABD, İsrail'in Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini tanıdı.
İran ile Gerilim Tırmandı
Trump'ın ikinci döneminde, İsrail ve İran arasındaki vekalet savaşları doğrudan çatışmalara dönüştü. 2025'teki 12 gün süren savaşta, ABD'nin doğrudan militarist desteğiyle, İran'a geniş çaplı hava saldırıları gerçekleştirildi. Bu süreçte sivil kayıplar olduğu kadar, çocuklardan oluşan kayıplar da kaygı vericiydi. İlk günlerde Minab'daki bir ilkokulun füze saldırısına maruz kalması sonucunda 165 çocuk hayatını kaybetti.
Trump'ın İlk Dönemindeki Çatışmalar
Trump'un ilk döneminde ABD, Suriye'deki rejime karşı askeri gücünü aktif olarak kullandı. DAEŞ ile mücadelede önemli adımlar atıldı ve o dönemde lideri Ebu Bekir el-Bağdadi öldürüldü. Ayrıca, İran'ın önemli isimlerinden Kasım Süleymani'nin öldürülmesi, ABD ve İran arasındaki gerginliğin artmasına neden oldu.
Sivil Kayıplar ve Uluslararası Tepkiler
Trump’ın dönemindeki hava saldırılarında sivil ölümlerinin ciddi anlamda arttığı gözlemlendi. Airwars'ın verilerine göre, 2017'de gerçekleştirilen operasyonlarda Irak ve Suriye'de en az 4 bin 931 ile 19 bin 623 sivilin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Bunun yanı sıra Trump döneminde Yemen'de ve Somali'de de büyük sivil kayıplar yaşandı.
