Aydın Hasan - Asena Yatağan / ANKARA - İran Savaşı, ABD tarafından "Destansı Öfke" olarak isimlendirilirken, İsrail ise "Kükreyen Aslan" adını kullandı. 28 Şubat’ta başlayan savaşta, ABD’nin ilk taraf olarak müdahale etmesi, NATO’nun kurumsal olarak savaşa dahil olma zorunluluğunu ortadan kaldırdı. NATO üyesi ülkeler, bireysel kararlarıyla bu duruma destek verme hakkına sahip.
Hürmüz Boğazı’nın güvenliği, savaşı daha da karmaşık hale getiren global enerji sorununu gündeme taşıdı. Trump, “Umarım Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore, İngiltere ve diğer ülkeler de bölgeye gemiler gönderir,” diyerek destek aradı, fakat istediği yanıtı alamadı.
NATO Üzerinden Tehditler
Trump, Financial Times’a verdiği röportajda, Avrupa ülkelerine yönelik NATO üzerinden tehditler savurdu. Yanıt alamazlarsa bunun NATO’nun geleceği için kötü olacağını belirten Trump, “Ukrayna konusunda NATO’ya yardım ettik ama en büyük müttefik İngiltere bile yanımda değildi,” dedi. Trump, Çin’in de Hürmüz Boğazı’na destek vermesi gerektiğini vurguladı.
Avrupa’dan Gelen Tepkiler
Konuya ilişkin Almanya, İspanya ve İtalya’nın kesin bir dille karşı çıktığı belirtilirken, İngiltere ve Fransa ise daha ılımlı bir yaklaşım sergiledi. Yunanistan ise durumu AB ile birlikte değerlendireceğini açıkladı. Öte yandan, Orta Avrupa ülkeleri sessizliğini korudu.
Uzmanların Görüşleri
Emekli Büyükelçi Uluç Özülker, Trump’ın durumunun bir açmaz ortaya koyduğunu ve açılışında Amerika’nın kendi güçleriyle bu savaşı halledeceği yönünde bir söylemde bulunduğunu ifade etti. ABD’nin, beklenen sonuçları elde edemediğini ve bu nedenle yeni adımlar arayışına girdiğini kaydetti.
Doç. Dr. Murat Aslan, Ukrayna ve İran savaşlarının farklı dinamikleri olduğunu belirterek, NATO’nun Hürmüz Boğazı’na müdahale etmesinin zor olduğunu vurguladı. Ayrıca, Trump'ın bu çağrısının siyasi bir manevra olduğunu söyledi.
Emekli Tümgeneral Mehmet Okkan ise, Trump'ın NATO'yu kullanma çabasının basit bir stratejik hamle olduğunu ve İran meselesinin NATO’nun sorumluluk alanında olmadığını dile getirdi.
Sonuç olarak, ABD’nin uluslararası sistemde stratejik avantajını kaybetme riski altında olduğu yorumları dikkat çekiyor. Trump’ın Hürmüz Boğazı’na yönelik siyaseti, hem kendi uluslararası konumunu hem de NATO’nun geleceğini etkileyecek gibi görünüyor.
