ASENA YATAĞAN / ANKARA - 2013-2018 yılları arasında Türkiye'nin NATO Daimi Temsilcisi olarak görev yapmış emekli büyükelçi Mehmet Fatih Ceylan, Milliyet gazetesine verdiği röportajda, ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO'dan ayrılma tehdidinin hukuki bir dayanağı olmadığını ifade etti. Ceylan, Trump'ın böyle bir adım atabilmesi için öncelikle Kongre ve Senato'nun onayını alması gerektiğini vurguladı.
NATO'dan Çıkma Süreçleri
NATO'nun temelini oluşturan Kuzey Atlantik Antlaşması, 4 Nisan 1949 tarihinde imzalanmış olup, bugüne dek hiç bir üye ülke ittifaktan ayrılmamıştır. Antlaşmanın 13. maddesi, bir üye ülkenin NATO'dan çıkmayı istemesi durumunda, bu durumu ABD'ye yazılı olarak bildirmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu bildirim, ABD tarafından diğer müttefik ülkelere iletilmektedir ve çekilme işlemi, bildirimin yapılmasının ardından en az bir yıl sürmektedir.
Hukuki Engeller ve Gerçek Niyetler
Ceylan, Trump'ın 'NATO'dan çekildim' demesinin hukuki olarak geçersiz olduğunu, çünkü gerekli prosedürleri takip etmeden bu işlemin gerçekleşemeyeceğini ifade etti. Trump, Avrupa'daki askeri varlığını azaltma gibi seçenekler üzerinde durabilir, ancak tamamen çekilmenin başka bir konu olduğunu belirtti.
Ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri'nin NATO'dan çekilmesi durumunda, NATO'nun tamamen dağılmayacağını, Kanada gibi diğer müttefik ülkeler aracılığıyla transatlantik bağların korunacağını vurguladı.
Son Gelişmeler
Milliyet yazarı Güldener Sonumut, Trump'ın önceki dönemdeki çekilme tehditlerinin, 2023 yılında Kongre'ye sunulan yeni düzenlemelerin ardından geçersiz hale geldiğini belirtti. Bu düzenlemeyle, ABD Başkanı'nın Senato onayı olmadan NATO'yu feshetmesi, askıya alması veya ABD'yi ittifaftan çekmesini yasaklayan kurallar getirilmiştir.
