MİTHAT YURDAKUL / ANKARA - Ticaret Bakanlığı, sebze ve meyve ticaretinde yaşanan haksız zayiat kesintileri ve gecikmeli ödemelere karşı gıda perakendecilerine yönelik önemli uyarılarda bulundu. Yapılan açıklamaya göre, üretici, komisyoncu ve tüccardan mal alan perakendeciler, reklam veya ürün zayiatı gibi bahanelerle ödemelerde kesinti yapamayacak. Küçük üreticilerin nitelikli tarım ürünleri için ödemeleri 30 gün içinde gerçekleştirilecektir.
Tarım sektöründe üreticilerin yaşadığı tahsilat sorunları Bakanlığın gündemine taşındı. Gelen şikayetlerde, özellikle 30 gün içinde bozulabilen sebze ve meyve ürünlerinin ticaretinde, ödemelerin zamanında yapılmadığı, mevzuata aykırı olarak prim ve bedel kesintileri uygulandığı ve haksız iade süreçlerinin yaşandığı belirtildi. Bu kapsamda Bakanlık, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve ilgili sivil toplum kuruluşlarına yazı göndererek perakendecileri uyardı.
Bakanlık tarafından çıkarılan yeni düzenlemeye göre, doğrudan üretici, kooperatif veya tüccardan mal alan perakendeciler, ürünlerin tanıtımı için alınan hizmetler dışında ödeme kesintisi yapamayacaklar. 30 gün içinde bozulabilen gıda ürünleri, satış yapılamadığı gerekçesiyle iade edilemeyecek ve ödemelerde aksamaya neden olamayacak.
Ayrıca, tarım ve gıda ürünlerine ilişkin ödemelerin süreleri yeniden belirlendi. Küçük üreticilere yönelik ödemeler, alacaklının küçük, borçlunun orta veya büyük ölçekli olması durumunda 30 günü geçmeyecek. Diğer durumlarda ise azami ödeme süresi 45 gün olarak belirlendi. Bakanlık, haksız ürün iadeleri gibi mevzuata aykırı uygulamalara karşı ceza işletileceğini duyurdu.
Üreticilerin Borçlanma Sorunu
Çiftçiler, marketlere teslim ettikleri ürünlerin bedelini zamanında alamamalarından dolayı büyük sorunlar yaşamaktadır. Gecikmeler, üreticinin borçlanmak zorunda kalmasına neden olurken, marketlerin çeşitli adlarla fatura keserek kesinti yapmasına ilişkin şikayetler giderek artış göstermektedir. Bozulan veya satılamayan ürünlerin maliyetinin de üreticiden tahsil edilmesi, çiftçiler arasında rahatsızlık yaratmaktadır.
Ticaret Bakanlığı'nın bu uyarısı ile tarımda üreticilerin nakit akışlarını rahatlatması ve meyve-sebze üretiminde sağlıklı bir planlamanın yapılması hedefleniyor. Bu durum, gıda fiyat istikrarına da olumlu yansıyacak.
