MİLLİYET.COM.TR - İran, ABD'nin uyguladığı deniz ablukasını aşmakta ciddi zorluklar yaşıyor. Uzun süredir uyguladığı “gerilla savaş ve yaptırımları delme” stratejisinin sonuçsuz kaldığı ifade ediliyor.
Hürmüz Boğazı bölgesindeki artan gerginlik, küresel enerji ticaretini doğrudan etkilerken, ABD Donanması'nın İran limanlarına yönelik uyguladığı abluka, Tahran'ın petrol ihracatını neredeyse durma noktasına getirdi.
Wall Street Journal'a göre, İran, geçmişte özellikle Çin'e gerçekleştirdiği petrol sevkiyatları ile ekonomik baskılardan kurtulmayı hedeflese de, yeni askeri tehditler karşısında bu modelin etkisini kaybettiği belirtiliyor.
İRAN’IN PETROL SEVKİYATI ZORLAŞTI
ABD güçlerinin, İran'ın 'gölge tanker' ağını devre dışı bırakması sonucunda, gemilerin gizli petrol sevkiyatları yapması imkânsız hale geldi. Washington’un uyguladığı abluka, İran limanlarından çıkış yapan tüm ticari sevkiyatları hedef alıyor.
Eski ABD Savunma Bakanlığı yetkilisi David Des Roches, Hürmüz Boğazı'ndaki durumu değerlendirirken, “İran, piyasa güvenini sarsabiliyordu ancak kontrol baskısı altına girdi” şeklinde yorumda bulundu. İran, kara ve demiryolu üzerinden alternatif ticaret yolları oluşturma çabasında; fakat bu, toplam ticaretin yalnızca %40'ını kapsıyor.
İRAN'DA GÖRÜŞ AYRILIKLARI DERİNLEŞİYOR
İran içinde ise liderlik konusunda ciddi görüş ayrılıkları baş göstermiş durumda. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan gibi isimler müzakereleri savunurken, muhafazakâr Saeed Celili daha askeri bir müdahale yanlısı tavır sergiliyor. Uzmanlar, ekonomik baskıların ve savaş yorgunluğunun artış göstermesiyle birlikte, siyasal çalkantıların da başgösterdiğini vurguluyor. Mücteba Hamaney, “Kötülüğün sonu suyun dibinde biter” şeklinde bir açıklama yaparak sürecin ciddiyetine dikkat çekti.
MAYIN TAŞIYAN YUNUSLAR GÜNDEMDE
İranlı yetkililerin, ABD savaş gemilerine karşı yeni askeri yöntemler geliştirmek için alternatifler üzerinde çalıştığı kaydedildi. Bu seçenekler arasında mayın döşeme, denizaltı operasyonları ve iletişim altyapısına yönelik saldırılar bulunuyor. İddialara göre İran, denizaltılardan mayın taşıyan yunusları dahi kullanabilir.
Ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndaki internet kablolarının kesilmesiyle küresel iletişimin tehlikeye girebileceği belirtildi. Tasnim Haber Ajansı'nın yayımladığı haritaların deniz altı iletişim altyapısını hedef alması, “örtülü bir mesaj” olarak değerlendirilmekte.
ABD tarafı ise İran’a ait 44 ticaret gemisinin tekrar çevrildiğini ve ablukayı aşan herhangi bir petrol sevkiyatının tespit edilmediğini duyurdu.
ABLUKA DEVAM EDECEK
ABD Başkanı Donald Trump, ablukayı “tam başarılı” olarak değerlendirirken, İran’ın nükleer talepleri kabul etmediği sürece bu sürecin devam edeceğini belirtti.
