İran, ABD ve İsrail ile devam eden savaşta dokuzuncu gününe girdi. Dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in ölümü, toplumda iki farklı reaksiyonla karşılandı. Bir kısım İranlı, Hamaney’in ölümünü kutlarken, diğerleri bu durumu derin bir üzüntüyle karşıladı; pek çok kişi sokaklara döküldü.
Çatışmada, İran yönetiminin önemli isimleri ve çok sayıda sivil, ABD ve İsrail hava saldırılarında hayatını kaybetti. İran, karşılıklı hedeflere misilleme yaparken, savaş birçok ülkenin doğrudan etkilenmesine yol açtı.
The New York Times’ın analizine göre, çatışmanın artması, yaklaşık 100 milyon İranlının geleceği üzerinde belirsizlik yarattı. Savaşın sonlanma süresi ve sonrası için potansiyel yönetim şekilleri ise henüz belirsizliğini koruyor.
NYT’in altı farklı yazar tarafından ortaya konulan senaryolar ise şu şekilde değerlendirildi:
- Rejim Ayakta Kalabilir: Hamaney’in ölümü, Tahran’daki rejimin çöküşünün eşiğinde olduğu iddialarını sorgulatıyor. Anketler, rejimin büyük çoğunluk tarafından sevilmediğini gösterse de hala geniş bir destekçi kitlesine sahip.
- Ordunun Gücü Ele Geçirmesi: Devrim Muhafızları, iktidarı kontrol etmekte en güçlü yapıdır. Bu, hem askeri hem de ekonomik güç olarak büyük bir tehdit oluşturuyor. Rejim devam ederse, yeni bir liderin seçilmesi gündeme gelecektir.
- Tarihi Bir Fırsat Kaçabilir: ABD’nin saldırıları, uzun zamandır siyasi değişim isteyen bazı İranlılar için büyük bir fırsat olarak değerlendirilebilir. Ancak zamanlamanın belirsizliği sorunlar yaratabilir.
- Monarşi Hayalleri: Herhangi bir yabancı destekle iktidara gelen bir liderin meşruiyeti sorgulanabilir; Rıza Pehlevi gibi isimler yeniden gündeme gelebilir ama bu senaryonun pek gerçekçi olmayacağı düşünülüyor.
- Bölgesel Kaos Riski: İran’ın çöküşü sonucu doğacak istikrarsızlık, bölgedeki diğer ülkeler için tehlikeler doğurabilir. Nüfus hareketliliği ve silah kaçakçılığı gibi sorunlar gündeme gelebilir.
- İranlılar Geleceğini Belirleyebilir: Savaş, ekonomik krizin yanı sıra sosyal huzursuzlukla birlikte, İran’ın liderlik yapısını yeniden gözden geçirmesine neden olabilir. Ancak bunun gerçekleşebilmesi için savaşın sona ermesi şart.
İran'daki mevcut durum, yalnızca ülkenin geleceği için değil, bölgesel dinamikler açısından da kritik bir eşik teşkil ediyor. Olası gelişmeler tüm dünyayı yakından ilgilendiriyor.
