İsmail Şahin - ABD ile İran’ın görüşmeler için masaya oturmaya hazırlandığı bildiriliyor. AP ajansına göre, bu görüşmelerin yarın gerçekleşmesi bekleniyor; diğer kaynaklar ise tarafların Pazar gününe kadar kesin olarak bir araya gelme niyetinde olduğunu ifade ediyor.
İran yönetimi, 270 milyar dolarlık bir tazminat talebinin yanı sıra, ABD ve İsrail'in saldırıları nedeniyle diğer Körfez ülkelerinden de tazminat bekliyor. ABD'nin Hürmüz Boğazı üzerindeki ablukasına rağmen, iki Çin gemisi boğazdan geçiş yaptı. Uzmanlar, bu ablukanın Amerikan yönetimi tarafından bir zafer olarak gösterileceği bir nihai çözüme ulaşma umudunu sorguluyor. Suudi Arabistan’ın da, ablukayı sona erdirmesi için ABD’ye baskı yaptığı belirtiliyor.
Hürmüz Boğazı’nın Açılması Ne Anlama Geliyor?
Dünya petrol sevkiyatının yüzde 20’sini elinde bulunduran Hürmüz Boğazı'nın açılmasının, krizin sona erdiği anlamına gelmeyeceğini, sadece 'iyileşme sürecinin başlangıcı' olacağını vurgulayan uzmanlar, boğazın kısa vadede tam kapasiteyle açılmasının zor olacağını belirtiyor. İran’ın geri adım atmasının beklenmediğini dile getiren Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü uzmanı Danny Citrinowicz, böyle bir uzlaşmanın küresel ekonomi üzerinde daha derin etkiler yaratabileceğine inandığını ifade etti.
6-10 Ay Sürecek Etkiler
Analistler, mevcut kriz durumunun sadece fiziksel ticareti değil, fiyatlamaları da ciddi şekilde etkileyeceği konusunda uyarıyor. En kötü senaryoda, enerji altyapısındaki zarar nedeniyle küresel arzın yüzde 25 daralabileceği ve petrol fiyatlarının 200 dolara kadar yükselebileceği öngörülüyor. Bu tür bir şokun etkileri, 1 ila 2 yıl sürebilirken, daha iyimser bir senaryoda ise boğazın açılması ile arzın birkaç ay içinde düzelmesi bekleniyor. Ancak bu durumda bile petrol fiyatlarının, en az 6-10 ay boyunca 120 dolar seviyelerinde kalması olası görünüyor. Tüccarlar, belirsizlik nedeniyle hâlâ 'Jeopolitik Risk Primi'ni fiyatlamaya devam ediyor.
Bekleyen Tankerler ve Fiyat Hareketleri
Basra Körfezi’nde şu anda 187 tanker, toplamda 172 milyon varil ham petrol ve rafine ürünle bekliyor. Hürmüz Boğazı'na gidecek olan bu tankerlerin sigorta süreçlerinin güncellenmesi, uzun süreler alacak. Hürmüz'ün açılması, hemen bir rahatlama sağlamayacak; stratejik rezerv depoları ilk önce dolacak. Ayrıca, gaz arzındaki normale dönüş süreci, petrol akışından daha uzun sürecektir, bu da ABD’nin kaya gazı satışında avantaj sağlayacaktır.
Fiyatlar Önümüzdeki Günlerde Zirve Yapabilir
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği sıkıntılarının devam etmesi halinde, petrol fiyatlarının önümüzdeki haftalarda zirve yapabileceğini belirtti. Wright, Hürmüz'den anlamlı bir şekilde gemi trafiği sağlanana dek enerji fiyatlarının yüksek kalacağını vurguladı.
İlk Adımlar: 40 Ülke Toplanıyor
Fransa ve İngiltere, Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığı güvenliğini sağlamak amacıyla ‘savunma odaklı bir misyon’ oluşturmak üzere 40 ülkeyi bir araya getiren bir toplantı düzenleyecek. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer bu görüşmeye eş başkanlık edecek.
