Son dönemde ABD ve İsrail'in İran’a karşı başlattığı bombardımanların ardından Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişleri önemli ölçüde azaldı. İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, boğazın artık gemi geçişlerine kapatıldığını ve geçiş yapmak isteyen gemilere saldıracaklarını açıkladı.
Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), Hürmüz Boğazı’ndaki deniz güvenliği durumunun “kritik” seviyeye yükseldiğini belirtti. Bu durum birçok sigorta şirketinin bölgedeki gemiler için savaş poliçelerini iptal etmesine yol açtı. Önde gelen konteyner taşıyıcıları, Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri durdurduklarını bildirdi.
Değişen Denizde Taşımacılık Dinamikleri
UKMTO verilerine göre, Hürmüz Boğazı’ndan tarihsel olarak günde ortalama 138 gemi geçiş yaparken, 2 Mart'ta bu sayı sadece 7’ye, 3 Mart'ta ise 4'e düştü. Böylelikle, geçişler son 7 günde %90 azalmış oldu. Petrol tankerleri trafiği de benzer oranlarda gerileme gösterdi.
Son yaşanan olaylar, deniz ticaretindeki yön değişimini hızlandırıyor. Irak’ın petrol üretimini durdurma kararı da bu bağlamda dikkat çekiyor. Bunun arkasında, Hürmüz Boğazı'na giremeyen tankerler nedeniyle depolardaki stok seviyesinin kritik seviyelere ulaşması bulunuyor.
Dünya Petrol Tedarik Zinciri Tehdit Altında
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin önemli bir geçidi olarak her gün yaklaşık 15 milyon varil ham petrol taşımaktadır. Ancak son gelişmelerle birlikte Asya’ya doğru giden tanker trafiği azalmakta ve alternatif rotaların önemi artmaktadır. Örneğin, Ümit Burnu’na yönelen ticari gemilerin sayısı, 2 Mart’ta %112 oranında artmıştır.
Hangi rotanın kullanılacağı, teslimat sürelerini 10 ile 20 gün kadar uzatarak taşımacılık maliyetlerini de artırmakta. Hürmüz Boğazı’ndan taşınan petrol ve doğal gaz, küresel enerji arzı üzerinde doğrudan etkili olarak etkisini göstermekte.
Analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki değişikliklerin, fiyat dalgalanmalarına ve tedarik zincirindeki aksamalar nedeniyle piyasalarda önemli belirsizlikler yaratabileceğini vurguluyor. Bu durum, hem Asya hem de Avrupa pazarlarında rekabetin artmasına neden olabilir.
Özellikle Katar'dan gelen LNG arzındaki kesintiler, bölgedeki politik belirsizlikle bir araya geldiğinde, küresel enerji piyasasında ciddi sarsıntılara yol açabilecek potansiyelde. Dolayısıyla, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte de dikkatle izleniyor.
