ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'nın gemi geçişlerinin açılması koşuluyla iki haftalık bir ateşkes anlaşması sağladı. Bu anlaşma, uluslararası alanda bir nebze de olsa rahatlama yaratarak, birçok ülkenin ve uluslararası kuruluşun dikkatini çekti. Ateşkesin kalıcılığı ve nihai bir çözüm bakımından ne kadar etkili olacağı ise önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.
ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin bu savaşta "tam ve kesin bir zafer" kazandığına dair kararlılıklarını vurgularken, İran ile yapılacak müzakerelerde kuralları belirleyecek bir çerçeve sundu. Trump, “Uranyum zenginleştirme olmayacak ve mevcut nükleer malzemeler gömülüp çıkarılacak” diyerek net mesajlar verdi.
‘İşbirliği ve Barış İçin Yeni Bir Dönem’
Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini düzenleyici adımlar atılacağını belirten Trump, “Dünya için harika bir gün... İran bıktı, artık bir değişim ve işbirliği için hazır,” şeklinde konuştu. İran cephesindeyse, devlet televizyonuna göre, Tahran’ın ABD ve İsrail ile yürütülecek müzakerelerde tazminat talep ettiği ve 10 maddelik bir öneri sunduğu belirtiliyor.
10 Maddeden Oluşan Öneriler
İran, askeri ve siyasi baskının sona ermesi adına Pakistan'da 15 günlük ateşkes süresi içinde müzakerelerin tamamlanmasını amaçladığını açıkladı. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, savaş hedeflerine ulaştıklarını belirterek, "Düşman tarihi bir başarısızlıkla karşı karşıya" ifadesini kullandı.
Buna karşın, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'nin önerilerinin birçok temel maddesinin ihlal edildiğini ve bu nedenle müzakerelerin anlam kazanmayacağını savundu. Beyaz Saray, Lübnan'ın ateşkes anlaşmasının dışında olduğunu kesin bir dille ifade etti.
Birçok ülke, BM ve AB, ABD-İran arasındaki bu geçici ateşkesi olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi. Ayrıca, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkesin Lübnan ve diğer bölgelere de yayıldığını bildirdi.
İsrail'in Saldırıları ve Tepkiler
Öte yandan, İsrail'in Lübnan'a yönelik düzenlediği hava saldırılarında 254 kişinin yaşamını yitirmesi ve 1165 kişinin yaralanması, tepkilere neden oldu. Dışişleri Bakanlığı, bu saldırıları en sert bir dille kınarken, uluslararası toplumun İsrail işgaline karşı harekete geçmesi gerektiğini vurguladı.
İlk müzakerelerin 10-11 Nisan'da İslamabad'da gerçekleştirileceği öngörülüyor. Türkiye, Suudi Arabistan gibi ülkeler de uluslararası barış için ateşkesin kalıcı olmasını temenni edeceklerini belirttiler.
