ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın hazırladığı iddia edilen yeni ateşkes planının detayları, bölgedeki gerginliklerin azaltılmasına yönelik önemli adımlar barındırıyor. Al Arabiya'nın, İsrail’in Kanal 12 televizyonuna dayandırdığı habere göre, ateşkes süresi boyunca müzakere edilecek olan 15 maddelik plan aşağıdaki başlıkları kapsıyor:
- İran’ın nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması
- İran’ın asla nükleer silah arayışında olmayacağına dair taahhüt vermesi
- İran topraklarında nükleer zenginleştirme faaliyetlerinin yasaklanması
- Zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) teslim edilmesi
- Natanz, İsfahan ve Fordow’daki nükleer tesislerin kapatılması ve imha edilmesi
- UAEA’ya tüm bilgilere tam erişim izni verilmesi
- İran’ın vekâlet güçleri stratejisinden vazgeçmesi
- Bölgedeki milis gruplara finansman ve silah desteğinin kesilmesi
- Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması
- Balistik füze programına dair kararın ertelenmesi
- Balistik füzelerin yalnızca savunma amaçlı kullanılması
- İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması
- Buşehr’deki sivil nükleer programın geliştirilmesine destek verilmesi
- Yaptırımların yeniden uygulanması tehdidinin otomatik olarak iptal edilmesi
Ateşkes planı, bölgedeki istikrarı sağlamak amacıyla önemli bir fırsat sunarken, aynı zamanda tarafların müzakereler sırasında nasıl bir tutum alacağı da merak ediliyor.
İsrail’den Lübnan’a Yönelik Tehditler
İsrail’in, Hizbullah saldırılarını sebep göstererek Lübnan’a yönelik harekâtı artırması dikkat çekiyor. Savunma Bakanı İsrael Katz, ülkesinin Lübnan’ın İsrail-Lübnan sınırından Litani Nehri’ne kadar olan bölgesini işgal etmeyi planladığını ifade etti. Bu bölgenin Lübnan topraklarının yaklaşık yüzde 10’una denk geldiği bildirildi. Katz, ordunun bu bölgedeki kontrolü sağlayacaklarını ve bir tampon bölge oluşturacaklarını duyurdu.
Lübnan Dışişleri Bakanlığı ise, İran’ın atadığı büyükelçinin akreditasyon onayını geri çektiğini ve diplomata ülkeyi terk etmesi için pazar gününe kadar süre verdiğini açıkladı.
Almanya'dan Sert Eleştiriler
Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, ABD Başkanı Donald Trump’ın uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirtirken, İran savaşının yasa dışı olduğunu ve bu durumun korkunç bir hata teşkil ettiğini vurguladı. 2. Dünya Savaşı’ndan sonra yeniden kurulan Alman Dışişleri Bakanlığı’nın 75 yılına özel düzenlenen törende konuşan Steinmeier, ABD ile ilişkilerin onarılmasının artık mümkün görünmediğini ifade etti. Bu bağlamda, uluslararası hukukun ihlali konusundaki görüşlerini paylaştı ve Gazze ile İran savaşlarına dair özeleştiride bulundu.
