Adalet Bakanlığı’nın Yenilikçi Yaklaşımı
Adalet Bakanlığı, suça sürüklenen çocuklar için, bazı ülkelerde başarıyla uygulanan 'diversiyon' modeli üzerinde yoğunlaşmayı sürdürüyor. Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanı Meral Gökkaya, bu koruyucu ve onarıcı yaklaşımın detaylarını Türkiye Büyük Millet Meclisi Suça Sürüklenen Çocuklar Araştırma Komisyonu'nda paylaştı.
Diversiyon Modelinin Tanımı
Diversiyon, çocukların resmi adalet sisteminin dışına çıkarılarak alternatif yöntemler aracılığıyla desteklenmesi anlamına geliyor. Gökkaya, bu sistemin uygulanması durumunda çocuğun resmi yargılama sürecine tabi tutulmadığını, bunun yerine eğitim programlarına katılarak veya yazılı ve sözlü uyarılarla takip edileceğini belirtti. Amaç, çocukların adli sicil kaydı oluşturmadan suça karıştıkları davranışlardan uzaklaşmalarını sağlamak.
Affetme Değil, Rehabilitasyon
Gökkaya, diversiyon modelinin amacının “affetme” değil, “çocuğun tekrar suç işlemesini önlemek ve toplumsal uzlaşıyı sağlamak” olduğunu vurguladı. Bu modelle, çocuklar topluma yeniden kazandırılmaya çalışılıyor ve suçun etkilerinin en aza indirilmesi hedefleniyor.
Cezaevinin Etkisi
Gökkaya, cezaevinin çocuklara caydırıcı bir etki sağlamadığını, aksine bazı durumlarda onları suça yönlendirebileceğini ifade etti. Yargılanma sürecine giren çocuklar, kendilerini suçlu bir kimlik olarak kabul edip toplumda öne çıkmaya çalışıyorlar. Bu durumun, onların suç potansiyelini artırabileceğine dikkat çekti.
Yerli ve Yabancı Uygulamalar
Diversiyon modelinin örnekleri arasında Almanya, İtalya ve Hollanda bulunuyor. Hollanda'da uygulanan 'HALT' programıyla, Almanya'nın 14-21 yaş arasındaki bireylere yönelik diversiyon uygulamaları, dünya genelinde bu sistemin etkili sonuçlar verdiğini gösteriyor.
İçsel Duyguların Önemi
İstanbul Ticaret Üniversitesi'nden Doç. Dr. Derya Deniz, aile ve yaşam koşullarının, çocukların kendilerini değerli hissetme, görülme ve gelecek umudu arayışlarının suç işleme davranışlarına yol açabileceğini belirtti. Çocukların bu duygularla illegal yollara yönelmesinin önüne geçmenin önemine dikkat çekti.
