Didem SEYMEN - Kanser olma korkusu, pek çok bireyi koruyucu aşılar konusunda temkinli hale getiriyor. Özellikle HPV’nin neden olduğu rahim ağzı kanserine karşı koruma sağlayan aşı, kulaktan dolma bilgiler ile yanlış anlaşılıyor. 4 Şubat Dünya Kanser Günü dolayısıyla Acıbadem Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum-Anabilim Dalı'ndan Prof. Dr. Mete Güngör ile HPV aşısı hakkında önemli bilgiler paylaşıldı.
■ HPV Aşısı Gerçekten Tek Çare mi?
Kesinlikle! Dünyada 200’den fazla kanser türü mevcut ancak bunların büyük bir kısmı için etkin bir korunma yöntemi bulunmuyor. HPV’ye bağlı kanserler ise aşı ile önlenebiliyor. Aşılar, hastalıkların önlenmesi ve yaşam tehlikesinin azaltılması için geliştirilmiştir. Vücudumuz, aşı sayesinde enfeksiyon etkenlerini zararsız hale getirir.
■ Aşı Vücuda HPV Mi Taşır?
Kesinlikle hayır! Aşı, canlı ya da cansız virüs içermiyor; sadece virüsün zarından örnek sunuyor. Böylece bağışıklık sistemimiz, gerçek virüsle karşılaştığında hazırlıklı oluyor ve hızlı bir müdahalede bulunabiliyor.
■ Aşı, Tüm HPV Türlerine Karşı Koruma Sağlar mı?
HPV, 200’den fazla farklı tipi bulunan yaygın bir virüs grubudur. Bazı tipleri zararsızken, bazıları kanser riskini artırabilir. Aşı, yüksek risk taşıyan bazı HPV türlerine karşı koruma sunarken, yüzde yüz koruma garantisi verememektedir. Günümüzdeki aşılar, 9 çeşit HPV tipine karşı etkilidir, fakat koruyuculuk oranı yüzde 90 seviyesindedir.
■ Daha Önce Enfeksiyon Geçirenler Aşı Olmalı mı?
Evet! Geçmişte hangi tip HPV enfeksiyonu geçirdiğinizi bilemeyiz ve yeni bir enfeksiyon riski her zaman mevcuttur. Bu nedenle, aşı olmaktan kaçınmamak ve düzenli sağlık taramaları yaptırmak önemlidir.
■ Aşılamanın Limiti Var mı?
HPV aşısı, yalnızca kız çocuklarına uygulanmamalı, erkek çocuklar da bu aşıdan yararlanmalıdır. Erkekler de bu virüsü taşıyabilir ve kansere yakalanabilirler. Bu nedenle aşı, her iki cinsiyete de uygulanmalıdır.
■ HPV Aşısının Ülkeler Bazında Uygulaması
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, 2024 yılı itibarıyla 147’den fazla ülke HPV aşısını ulusal aşı programlarına dahil etti. Buna göre, aşı programlarını uygulayan ülkelerden bazıları Avustralya, Kanada, Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri’dir.
Kanser Riskini Azaltın
■ Aşının Etkisi ve Koruyuculuğu
HPV aşısı, rahim ağzı kanseri vakalarının yüzde 90’nına kadar koruma sağlayabiliyor. Özellikle genç yaşlarda aşılandığında koruyuculuğu yüzde 99’a kadar ulaşabiliyor. Aşı ve düzenli kontroller bir arada uygulandığında, kanser riskini büyük ölçüde azaltmak mümkün.
■ Rahim Ağzı Kanserinin Yok Olma Hedefi
Dünya Sağlık Örgütü’nün hedefi, 2030 yılına kadar 15 yaşına kadar tüm kız çocuklarının yüzde 90’ının aşılanmasıdır. Bu sayede HPV’ye bağlı kanserlerin sıklığını azaltmayı umuyoruz ve ileride bu hastalıkların tarih olacağına inanıyoruz.
Aşı Yaş Sınırı Yok!
Aşı, hem çocuklukta hem de yetişkinlik döneminde uygulanabilir. En ideal yaş aralığı 9-14 yaş arasıdır. Eğer bu dönemde uygulanmamışsa, 15 yaş ve üstü bireyler de aşı olabilirler. Toplum sağlığının korunması için hem erkek hem de kız çocukları aşılanmalıdır.
Aşıların Güvenliği
HPV aşıları, dünya genelinde milyonlarca doz uygulanmış olup, güvenliği kanıtlanmıştır. Aşının yan etkileri minimaldir ve genelde hafif bir kızarıklık ile sınırlıdır.
