HANDE ATILGAN / ANKARA - Binlerce yıl boyunca yiyecekleri korumak için kullanılan tuz, modern hazır gıda ürünleri ile birlikte aşırıya kaçılmış bir besin maddesi haline geldi. Uzmanlar, gıda endüstrisi ile birlikte hareket edilerek, tuz paketlerine uyarı etiketleri eklenmesi gerektiğini savunuyor. Türk Nefroloji Derneği Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Ercan Ok, günümüzde yetişkinlerin günde tükettikleri tuz miktarının ideal 5 gram sınırını aştığını belirtti. Ok, ortalama günlük tuz alımının 10-15 gram seviyelerine ulaştığını ve bunun da hipertansiyon gibi kronik böbrek hastalıklarına zemin hazırladığını ifade etti. İlginç bir şekilde, hipertansiyonun Amazon Ormanları'ndaki doğal yaşayış alanlarında görülmediğine dikkat çeken Ok, bunun nedeninin hazır gıda tüketimi olduğunu öne sürdü.
Finlandiya'nın Başarısı
Prof. Dr. Ok, “Günümüzde tuzun üçte üçünü, hazır gıda ürünlerinden alıyoruz ve bu durum, hipertansiyon ve birçok sağlık sorununa neden oluyor. Finlandiya, 1970'lerden itibaren tuz kısıtlaması uygulamaya başladı ve bu sayede kardiyovasküler ölümlerde 20 yıl içerisinde yüzde 75'lik bir azalma sağladılar” dedi. Türk Nefroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Aydın Türkmen de, “Tuz konusunda belli bir ilerleme kaydettik. Özellikle iyi restoranlarda masada tuz bulunmaması gibi uygulamalar yaygınlaştı. Ancak, tuz paketlerinde sigara uyarıları gibi ‘Aşırı tuz sağlığa zararlıdır’ ibaresinin bulunması için yaptığımız çağrı ticari kaygılarla yanıtsız kaldı” diye ekledi.
Ekmek Tüketimi Üzerinde Etkiler
Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 2008 yılından bu yana kişi başı günlük tuz tüketimi 19,2 gramdan 10,2 gram seviyesine düştü; ancak bu miktar hâlâ önerilen miktarın iki katı. Uzmanlar bu düşüşte, ekmekteki tuz oranının düşürülmesinin etkili olduğunu ve yeni düzenlemelere ihtiyaç olduğunu ifade ettikler. Ulusal Beslenme Konseyi Tuz Bilim Komisyonu, 100 gram ekmek için kullanılan tuz miktarının 2012’de 2 gramdan 1,5 grama, şimdi ise 1,25 grama düşürülmesi yönünde tavsiyede bulundu.
Önerilen Alternatifler
■ Turşu, tarhana gibi ürünlerden olabildiğince az tüketilmesi öneriliyor.
■ Tuz yerine lezzet artırıcı alternatifler olarak soğan, sarımsak, baharatlar, limon, sirke ve biber tercih edilebilir.
■ Ambalajlı ürünlerin etiketleri dikkatlice okunarak az tuzlu olanlar seçilmeli.
