Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), 2025 yılına ilişkin küresel askeri harcamalara dair detayları içeren raporunu yayımladı. Rapora göre, dünya genelindeki askeri harcamalar, 2025 yılında yıllık %2,9 artışla 2 trilyon 887 milyar dolara ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine çıkmış durumda. Bu artış, devam eden savaşlar ve artan jeopolitik belirsizliklere bağlı olarak gerçekleşti.
Raporda, askeri harcamaların küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) içindeki payının %2,5'e yükseldiği, bu oranın 2009'dan bu yana görülen en yüksek seviye olduğu vurgulanıyor. 2025 yılının askeri harcama liderleri arasında ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan yer almakta ve bu beş ülkenin harcamaları dünya askeri harcamalarının %58'ini oluşturuyor.
ABD HARCAMALARINDA DÜŞÜŞ, ÇİN’DE ARTIŞ
ABD, 2025 yılında askeri harcamalarını %7,5 oranında azaltarak 954 milyar dolara indirmesi bekleniyor. Bu düşüşün sebebi olarak, dönemin başkanı Donald Trump'ın Ukrayna'ya yönelik yeni mali yardımları onaylamaması gösterilmektedir. Ülkedeki uzmanlar ise bu düşüşün geçici olacağını öngörüyor.
Öte yandan, Çin'in askeri harcamaları 2025 yılında %7,4 artış göstererek 336 milyar dolara ulaşacak. Çin, 31 yıldır kesintisiz bir şekilde askeri harcamalarını artırmakta ve bu dönemde ordusunu modernize etmeye devam etmektedir.
TÜRKİYE’NİN HARCAMALARINDA DİKKAT ÇEKİCİ ARTIŞ
SIPRI’nin raporuna göre, Türkiye'nin askeri harcamaları geçen yıl %7,2 artışla 30 milyar dolara ulaşmış durumda. Türkiye’nin askeri harcamalarındaki artışın en önemli nedeninin yerli silah sanayisine yapılan yatırımlar olduğu ifade ediliyor. Özel fona ayrılan payın ise bir önceki yıla göre %25 artarak toplam harcamaların %22'sini oluşturduğu görülüyor.
AVRUPA’DAKİ SİLAHLANMA REKORU
Raporda, Avrupa'nın askeri harcamalarının 2025 yılında %14 artışla 864 milyar dolara ulaşarak tarihi bir zirveye çıktığı belirtiliyor. Bu artışın, Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan kaynaklanan jeopolitik belirsizlikler nedeniyle gerçekleştiği ifade edilmektedir.
GELİŞMELERİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
SIPRI’deki uzmanlar, devletlerin küresel askeri harcamalarındaki artışın, mevcut krizlerin ve belirsizliklerin etkisiyle devam edeceğini öngörüyor. Bu doğrultuda, silahlanmanın artmasının uzun vadede süreceği tahmin edilmektedir.
SIPRI, çatışma, silahlanma ve silahsızlanma konularında 1966 yılından beri araştırmalar ve raporlar hazırlamaktadır.
