Türkiye, denizlerindeki palamut avcılığı ile dikkat çeken bir ülkedir ancak 2024 yılı itibarıyla av miktarında önemli bir düşüş gözlemlenmiştir. Palamut, hem tüketiciler hem de balıkçılar için stratejik bir ürün olma özelliği taşıdığı için bu konudaki gelişmeler büyük bir endişe yaratmaktadır.
2024 sezonunun, Karadeniz'de palamut bolluğu ile başlayarak, balıkçıların tezgahlarında bu popüler türün miktarını arttırdığı kaydedildi. Gürpınar Su Ürünleri Hali'nde bu yıl toplamda 15 bin 325 ton palamut getirildiği bildirilmektedir. Ancak, bir önceki yıl avcılığında yaşanan ciddi düşüş, balıkçıların beklentilerini olumsuz etkiledi ve arzda daralmaya yol açtı. 2025 yılında bu miktarın sadece 947 tona gerileyeceği tahmin ediliyor.
İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi'nden Prof. Dr. Firdes Saadet Karakulak, Türkiye balıkçılık sektörünün tarihsel olarak geliştiğini ve ihracat yapan bir yapı kazandığını belirterek, ekosistemdeki değişimlerin balık stoklarını olumsuz etkilediğine dikkat çekti. Türkiye'nin coğrafi avantajlarına rağmen, palamut avcılığındaki düşüş, pişiricidir.
Karadeniz'in göçmen balıklar için bir üreme alanı olduğunu ifade eden Karakulak, “Ege ve Marmara denizlerinden gelen göçmen balıklar, üreme amacıyla Karadeniz’e geçerken yoğun avcılığa maruz kalmakta” dedi. Ancak, bu yıl palamut avındaki düşüşün öncelikli nedenleri arasında ekosistem değişiklikleri, deniz kirliliği ve iklim değişikliği bulunmaktadır. Palamutun av miktarındaki dalgalanmalar, her 4-5 yılda bir seviyesine inme eğilimindedir ve bu da stokları olumsuz etkilemektedir.
Prof. Dr. Karakulak, palamutun üreme döneminde su sıcaklıklarındaki ani değişimlerin, üreme başarısını etkileyebileceğini vurguladı. Ayrıca, 2022 yılından itibaren devam eden Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ekosistem üzerinde olumsuz etkiler yarattığını belirtip, Karadeniz’deki baraj sularının değişiminin balık türlerini etkilediğini belirtti.
Türkiye'nin Akdeniz ve Karadeniz havzalarında palamutu en fazla avlayan ülke konumunu koruduğunu ifade eden Karakulak, sürdürülebilir balıkçılık için yönetimsel değişikliklere ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.
