ASLIHAN ALTAY KARATAŞ / ANKARA - Türk kadın buluşçular, uluslararası patent başvurularında kaydettikleri yüzde 26,1’lik oran ile dünya genelinde ilk sırayı elde etti. TÜRKPATENT'in 2025 yılı faaliyet raporuna göre, yıl içerisinde toplam 220 bin 757 sınai mülkiyet başvurusu gerçekleştirildi. Bu başvuruların 11 bin 394’ü yerli patent, 3 bin 927’si faydalı model, 164 bin 657’si marka, 40 bin 258’i tasarım ve 521’i coğrafi işaret olarak kaydedildi. Aynı dönemde, 160 bin 782 sınai mülkiyet hakkı tescil edilirken, yerli patent tescil sayısının 3 bin 738 ile en yüksek seviyeye ulaştığı görüldü.
Tasarımda Güçlü Performans
Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanı Prof. Dr. Muhammed Zeki Durak, 2025 yılının sınai mülkiyet alanında Türkiye için önemli bir dönüm noktası olduğuna dikkat çekti. Uluslararası veriler, Türkiye'nin sınai mülkiyet alanındaki yükselişini doğrulamaktadır. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'ne göre, Türkiye yerli patent başvurularında 10'uncu, yerli marka başvurularında 6'ncı ve yerli tasarım başvurularında 3'üncü sırada yer alıyor. Raporda, kadın buluşçularla ilgili olarak, “Türkiye, uluslararası patent başvurularında (PCT) yüzde 26.1 kadın buluşçu oranıyla dünya birincisi olmuştur. Bu rakam, kadınların Milli Teknoloji Hamlesi'nin en güçlü unsurlarından biri olduğunu göstermektedir” ifadelerine yer verildi.
AB’de Rekor Tescil
Durak, 2025 yılında Avrupa Birliği'nde coğrafi işaretler alanında yıllık tescil rekoru kırıldığını ve 15 yeni ürünün tescil edildiğini bildirdi. Bu ürünlerle birlikte AB'de korunan coğrafi işaret sayısı 44’e ulaşmış oldu. Yeni tescil edilen ürünler arasında Maraş Çöreği, Yenice Ihlamur Balı, İpsala Pirinci, Bursa Kestane Şekeri, Hatay Kaytaz Böreği ve Antep Lahmacunu gibi lezzetler yer alıyor. Ayrıca, devam eden tescil çalışmaları arasında Düzce Kestane Balı, Polatlı Soğanı ve Ağrı Geven Balı gibi ürünler bulunmaktadır.
2025 Yılına Ait Veriler
2025 yılı itibarıyla, coğrafi işaret başvuru sayısı 521, tescil sayısı ise 127 olarak gerçekleşti. En çok başvuru yapılan il ise Antalya, en fazla tescil gerçekleştirilen il ise Gaziantep oldu. Yılsonu itibarıyla toplam tescil edilen coğrafi işaret sayısı 1.784’e yükseldi.
