Trabzon'un Çömlekçi Mahallesi'nde gerçekleştirilen kentsel dönüşüm projesi kapsamında, Roma dönemine ait olduğu düşünülen ve yaklaşık 300-400 metre uzunluğunda olan bir su kanalı keşfedildi. Uzmanlar, bu yapının mimari ve yapısal özellikleri açısından Türkiye'de eşi benzeri bulunmadığını ifade etmektedir.
YER ALTINDAN TARİH Fısıldıyor
Yapının bulunduğu alanda, ilk bilgilere göre, yer altı kanalı olabileceği düşüncesiyle AFAD ekipleri tarafından ölçümler yapıldı. Trabzon Müze Müdürlüğü ve Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden uzmanlar, gerekli izinlerin alınmasının ardından tünel içinde detaylı araştırmalar gerçekleştirdi.
ROMA DÖNEMİNE AİT SU KANALININ ÖZELLİKLERİ
Yüzeyden yaklaşık 1,5-2 metre derinlikte yer alan su kanalı, Arafilboyu sapağından başlayarak sahil yoluna ve eski Trabzon Limanı sahasına kadar uzanıyor. Yapı, ortasında 1,20 metre genişliğinde bir su kanalı ve yanlarda mevcut olan 50-60 santimetrelik yürüme alanlarıyla dikkat çekiyor. Uzmanlar, bu yapının Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemlerinde de kanalizasyon amacıyla kullanıldığını tespit etti.
Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden Prof. Dr. Mehmet Yavuz, kanalın yapısal özelliklerinin erken Roma dönemine, özellikle Traianus ve Hadrianus dönemlerine işaret ettiğini belirtti. Su kanalı, toprağın 1,5-2 metre derinliğinde ve 2 metreye 2 metre ölçülerinde inşa edilmiştir. Yapı, düzgün kesme taş ile kalın bir izolatör sıva ile kaplanmıştır.
KANAL GÜNÜMÜZDE KANALİZASYON OLARAK KULLANILIYOR
Uzmanlar, yer altındaki su kanalı yapılarını bulunmanın önemine de dikkat çekti. Roma döneminde içme suyu taşımak için inşa edildiği düşünülen bu kanal, günümüzde ise atık su taşımak amacıyla kullanılmakta. Prof. Dr. Yavuz, bu yapının Türkiye'de benzer örneklerinin sadece iki yerde bulunduğuna, Smyrna Antik Kenti ve İstanbul'da yer alan yapılarla sınırlı olduğuna dikkat çekti.
KORUMA ALTINA ALINMALI
Keşfedilen su kanalı, tarihi ve arkeolojik değerinin yanı sıra Trabzon'un turizm potansiyeli açısından da büyük önem taşıyor. Uzmanlar, bu yapının korunması ve birinci derece arkeolojik alan olarak tescil edilmesi gerektiğini ifade etti. Soğuk hava koşullarında, tünelin çevresinde temizlik ve kurtarma kazılarına ihtiyaç duyulduğunu belirten Yavuz, bu çalışmalara başlanmasını umuyor.
