KÜBRA KÖKLÜ - Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sürecinde elde ettikleri yüksek puanlarla tıp fakültelerini tercih eden öğrencilerin motivasyonları üzerinde gerçekleştirilen araştırma, oldukça dikkat çekici bulgular sunuyor. Marmara Üniversitesi Sosyoloji Bölümü'nden Rümeysanur Erikli Doğan tarafından hazırlanan doktora tezi, "Tıpta Eşit Olmayan Rotalar: Tıp Fakültesindeki YKS’de Yüksek Puan Alan Öğrenciler Arasında Sınıfsal Eşitsizlikler" başlığını taşıyor. Araştırma, 2023 YKS'de sayısalda ilk 10 bine giren ve devlet üniversitelerine yerleşen 23 öğrenciye neden tıp fakültesini tercih ettiklerini sordu.
Doğan, çalışmasında kültürel, eğitsel ve sınıfsal faktörlerin etkisini derinlemesine inceledi. Tıp eğitimi, ailelerin ve öğrencilerin gözünde güvenli bir iş ve yüksek maaş ile özdeşleştiği için, bu alan tercih edilmekte; mühendislik gibi alternatiflerin getirdiği belirsizlikler ise tıpın cazibesini artırmakta. Araştırmaya katılan öğrenciler, hedeflerine ulaşmak için günde ortalama 17 saat ders çalışarak büyük bir azim ve disiplinle çalışmalarını sürdürmüşler. Ancak bu yoğun çaba, bazı öğrencilerde duygusal sorunlara yol açmış.
Doğu ve Güneydoğu'daki İlgi
Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden gelen öğrencilerin büyük bir kısmının, “sülalenin ilk doktoru” olma hedefini benimsediğine dikkat çeken Doğan; başarılarının, nesiller boyu devam eden bir mobilite arzusuyla bağlantılı olduğunu ifade etti. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) verilerine göre, tıp fakültelerinde 132 bin öğrenci eğitim görmekte. İÜ-Cerrahpaşa gibi önemli üniversitelere en çok İstanbul, Gaziantep, Bursa ve Diyarbakır gibi şehirlerden öğrenci kabul edilmekte.
Ailelerin Rolü
Doğan, ebeveynlerini iki gruba ayırarak incelemesine devam etti. Birinci grup, çoğunlukla ev hanımı anneler ve işçi babalardan oluşmakta. Bu öğrenciler, genellikle düşük gelir düzeyine sahip ailelerden gelmekte ve doktorluk, ailelerine maddi anlamda büyük bir kazanç sağlayacak tek meslek olarak görülmektedir. Öte yandan, maddi durumu daha iyi olan öğrenciler, doktor olmanın sunduğu güvence yerine daha lüks yaşam hedefleri güdmektedirler. Bu durum, onların cerrahlık ve estetik gibi alanlarda yüksek gelir elde etme isteğini pekiştirmekte.
