Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Geçtiğimiz günlerde ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik abluka emri vererek, 13 Nisan itibariyle bu kararın hayata geçirilmesine onay vermişti. ABD ordusu, bu yeni strateji çerçevesinde, İran limanlarına giden veya çıkan ticari gemilerin giriş ve çıkışlarını engellemeyi planlıyor. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), ablukayı tüm ulusal gemilere tarafsız bir şekilde uygulayacağını ve Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapacak sivil gemilerin serbest kalacağını açıkladı. Bununla birlikte, ABD donanması, ablukanın ihlaline yönelik tepki optionslarının arasında botlar ve helikopterler kullanabileceğini belirtti. Bu durum, bölgede yeni bir tanker savaşının yaşanabileceğine dair endişeleri artırıyor.
Tanker savaşları, 1980-1988 yılları arasında Irak-İran Savaşı sırasında yaşanan en kanlı deniz çatışmalarından biriydi. Irak lideri Saddam Hüseyin, 1984’te İran’ın petrol ihracatını engellemek üzere Basra Körfezi’ndeki İran tankerlerini hedef aldı. İran ise karşılık olarak, Irak ile bağlantılı ticari gemilere saldırılar düzenledi. Bu süreçte, 400’ü aşkın sivil denizci hayatını kaybetti.
1986’da Kuveyt, kendi bayrağı altında sefer yapan gemilerinin saldırılara uğraması nedeniyle uluslararası toplumdan yardım istemek zorunda kaldı. Bir yandan ABD savaş gemilerinin bölgedeki varlığı gerilimi artırırken, 17 Mayıs 1987’de Irak uçakları, yanlışlıkla bir ABD savaş gemisini hedef aldı ve 37 ABD askeri yaşamını yitirdi. Yaşanan bu olayın ardından, 1988'de İran tarafından döşenen bir mayının USS Samuel B. Roberts fırkateynine ağır hasar vermesi, ABD ve İran arasında büyük bir çatışmanın eşiğine gelindiği anlamına geliyordu. Bu olaylar, sonunda ABD’nin 'Peygamber Devesi Operasyonu'nu başlatmasına yol açtı ve İran donanması büyük kayıplar yaşadı.
1988 yılında Irak-İran savaşının sona ermesiyle birlikte bu tanker savaşları sona erdi. Ancak, mevcut kriz ile birlikte, tarihsel derslerin göz ardı edilmesi ciddi bir endişe yaratıyor. Bugün Hürmüz Boğazı'ndaki seyir güvenliği bir kez daha tartışma konusu haline geldi.
Son Dakika | DÜNYA
Tanker Savaşları Tekrar Gündemde: ABD'nin Çarpıcı Ablukasının Ardındaki Tarih
Trump yönetiminin ABD donanmasına İran’a yönelik abluka emri vermesinin ardından, 13 Nisan'dan itibaren başlatılan deniz ablukası, 1980'lerdeki tanker savaşlarını gündeme getirdi. Uzmanlar, olası çatışmaların tarihi bir süreçle benzerlik taşıdığını vurguluyor.
