Didem Seymen - Ramazan ayında sofralarımızda neler yer alıyor, sadece bu değil, aynı zamanda öğünlerin dengesi de büyük bir önem taşıyor. Uzun süreli açlığın ardından yapılan gıda tercihlerinin sindirim sistemimiz ve enerji dengemiz üzerindeki etkisi göz ardı edilmemeli. Bu bağlamda, sahur öğünü gün boyunca enerji seviyemizi belirleyen kritik bir öğün olarak ön plana çıkıyor.
Birçok kişi bu dönemde yağ tüketimini sınırlama eğiliminde; fakat beslenme uzmanı Diyetisyen Neslihan Aktepe, yağların sadece kalori kaynağı olarak değerlendirilmesinin yanıltıcı olduğunu vurguluyor. Aktepe, “Yağlar sadece enerji sağlamaz; aynı zamanda vücuda yararlı vitaminler sunar. Bu vitaminlerin yeterli yağ eşliğinde alınmadığında vücut tarafından etkili bir şekilde kullanılamayabileceğini unutmamalıyız,” diyor. Ramazan sürecinde asıl yaklaşım, yağı tamamen hayatımızdan çıkarmak değil, bilinçli ve dengeli bir tüketim olmalıdır.
Sahurda yalnızca basit karbonhidratlarla beslenmenin kan şekerinde ani dalgalanmalara yol açabileceği konusunda uyarılarda bulunan Aktepe, protein, lif ve dengeli miktarda yağ içeren öğünlerin mide boşalma süresini uzatarak daha uzun süreli tokluk sağladığını belirtmektedir. Böylece gün boyunca enerji dengesinin daha iyi korunması mümkün olmaktadır.
Yağların Kaynağı ve Yağ Asidi Yapısı
Ramazan'da yağ tüketimine dair kafa karışıklıklarının önemli bir nedeni, bitkisel yağların hepsinin tek bir kategoride değerlendirilmesidir. Oysa bu yağlar farklı kaynaklardan elde edilir ve yapılarına göre farklılıklar gösterir. Diyetisyen Aktepe, “Bitkisel yağları değerlendirirken yalnızca ‘bitkisel’ kelimesine odaklanmak yetersizdir. Ayçiçeği, mısır ve soya gibi tohum yağları ile zeytin, hindistancevizi ve avokado gibi meyve yağları arasında dikkat edilmesi gereken önemli farklar mevcuttur,” diye ekliyor.
Ayrıca, omega-6 yağ asitlerinin beslenmemizde önemli olduğunu dile getiren uzman, bu yağ asitlerinin aşırı tüketiminin sorunlara yol açabileceğine dikkat çekiyor. Örneğin, ayçiçek yağındaki omega-6 oranı yaklaşık %68 iken, palm yağında bu oran %10 civarındadır. Palm yağı, daha dengeli bir yağ asidi profiline sahiptir ve besin değerleri bakımından dikkat çekici özellikler taşımaktadır.
Yağların Kullanım Alanı ve Pişirme Yöntemleri
Ramazan'da tercih edilen yağların kalitesi kadar, pişirme yönteminin seçimi de önem taşımaktadır. Gıda pişirme süresi ve ısı düzeyi, besin değerini ve sindirim sürecini doğrudan etkileyebilir. Uzman, yağların içerik bilgilerine özen göstermek gerektiğinin altını çizmektedir. Endüstriyel olarak işlenen yağlarda bulaşabilecek yapay trans yağlar, kalp sağlığı açısından risk taşıyabilir. Bu noktada dikkatli seçimler yapmak, bilinçli beslenmenin önemli bir parçasıdır. Her yağın yeterli depolama kapasitesi bulunmayabilir; bu nedenle uygun yöntemlerle kullanılması gereklidir.
Son olarak, Diyetisyen Aktepe, Ramazan'da sağlıklı bir beslenme için yağların sadece türü ve miktarı değil, aynı zamanda kullanım şeklinin de göz önünde bulundurulması gerektiğine vurgu yaparak, “Önemli olan tek bir besinin faydasını öne çıkarmak değil, genel beslenme düzeninde dengeyi sağlamak,” diye sözlerini tamamlıyor.
