İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney'in Hürmüz Boğazı'nın kapalı tutulması yönündeki talimatı, küresel enerji piyasalarında adeta deprem etkisi yarattı. Bu talimat sonrası, bölgede yaşanan askeri tırmanış, petrol fiyatlarının yeniden üç haneli rakamlarla anılmasına yol açtı. Çarşamba sabahı, en az üç geminin füzelerle hedef alındığı bildirildi. Tahran yönetimi, ABD ve müttefiklerinin petrol geçişine izin verilmeyeceğini açıklamasının ardından, Brent petrol vadeli işlemleri %9.26 değer kazanarak 100.50 dolara yükseldi. ABD Batı Teksas tipi ham petrolü ise %9.79 artışla 95.79 dolara ulaştı.
Öte yandan, Forbes'a göre Tahran'daki bir askeri sözcü, bölgedeki istikrarsızlığın petrol fiyatlarını varil başına 200 dolara çıkarabileceği uyarısında bulundu. Bloomberg verilerine dayanarak, Hürmüz Boğazı'nın kapanması sonucunda Orta Doğu ülkelerinin üretimlerinin yaklaşık üçte iki oranında azaldığı belirtiliyor. Yaşanan satış krizine rağmen, İran petrolünün %80'inden fazlasını alan Çin, ülkenin en büyük alıcısı olmaya devam ediyor. Rus devlet kuruluşu Rosatom ise Buşehr Nükleer Santrali’ndeki faaliyetlerini sürdürmeye devam edeceğini beyan etti.
Trump: Yüksek Fiyatlar Kazanç Demek
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), arz güvenliğini sağlamak amacıyla 400 milyon varillik tarihi bir petrol rezervini piyasaya sürme kararı aldı. ABD Başkanı Donald Trump, bu yüksek fiyatların dünyanın en büyük üreticisi olan ABD için kârlı bir durum olduğunu vurguladı. Bunun yanı sıra, Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'nın TürkAkım doğal gaz boru hattına sevkiyat yapan bir tesise insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlendiği ve saldırıların püskürtüldüğünü bildirdi.
Türkiye'den Stratejik Adımlar
IEA'nın acil durum planına paralel olarak, Türkiye de zorunlu petrol stoklarını piyasaya açma kararı aldı. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), rafinerici ve dağıtıcıların 13-31 Mart tarihleri arasında stoklarının %46'sını, 1 Nisan-10 Haziran arasında ise %42'sini piyasaya arz etmesine izin verdi. 11 Haziran'da ise stok yükümlülükleri eski seviyelerine dönecek. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı, gübre tedarikindeki sorunları çözmek amacıyla amonyum nitrat gübresinin tarımda kullanılmasına izin verdi. Bunun yanı sıra, gümrük vergisi, alternatif ülkelerden uygun fiyatlı üre gübresi tedarik edebilmek adına sıfıra indirilirken, amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı da durduruldu.
