Mobilya üretiyordu, savaşla hayatı değişti! Ordunun silah ihtiyacını karşılıyor: 'Sayı 400'e çıktı'

Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr –Rusya-Ukrayna savaşının başlamasıyla birlikte modern muharebe ortamına dair bilinen birçok kural vedoktrinbüyük bir değişim yaşadı. Yaşanan çatışmalarda drone sistemlerinin kullanımının artmasıyla birlikte yaşanan budeğişim,hem Rusya hem de Ukrayna'nın askeri sanayisini de ciddi şekilde etkiledi. Bu durumu fırsat olarak gören bazı şirketler, her geçen gün etkilerini artıran drone'ların başlattığı dönüşümden yararlanarak sektör değiştirdi ve askeri sanayiye kaydı. Bu dönüşümün Ukrayna'daki en dikkat çeken örneklerinden birisiyse halihazırda Ukrayna'da ordunun silah ihtiyacını karşılayan en önemli silah üreticilerinden birisi hâline gelmiş olan, savaştan önce veranda ve dış mobilya üretimi yapan kadın bir mimar olanIrynaTerekh.

MOBİLYA ÜRETİCİSİNDEN DRONE ÜRETİCİSİNE DÖNÜŞTÜ

Ukrayna'nın kuzeyindekiIrpinşehrinde mimarlık eğitimi alanTerekh'inuzmanlık alanı tasarım ve yönetim alanlarındaydı. 34 yaşındaki kadın, meslek hayatında daha önce bir beton şirketinin kurulmasına önayak oldu. Bununla birlikte savaştan önceki dönemde de veranda ve dış mobilyalar üreten bir şirketi bulunuyordu. Ancak bu durum, Rusya'nın Ukrayna'yı işgale yönelik başlattığı saldırının ardındanTerekh'intahmin edemeyeceği ve daha önce çok tecrübesinin bulunmadığı bir alana yönelmesine yol açtı: Askeri sanayi ve drone üretimi.

Irpin, Rusya'nın 2022 yılında başlattığı saldırılardan kısa süre sonra işgal edildi ve şehrin önemli bir kısmı yaşanan çatışmalarda tahrip oldu.Irpin'inRus ordusu tarafından işgal edildiği günlerdeTerekh, Ukrayna ordusuna nasıl destek olacağını düşünmeye başlamıştı. Genç kadın o günlerde düşündüklerini, "Düşmanımıza karşı ne kadar savunmasız olduğumuzu anladım. Bu savaşı kazanmak adına ortaya koyabileceğim herhangi bir yeteneğim varsa bunu yapmak zorundayım" diyerek anlattı.

20 DRONE'DAN 400 DRONE'A ÇIKTILAR

IrynaTerekh, basit drone sistemlerinin savaşta ön plana çıkmasıyla beraber Ukrayna ordusuna faydalı olmak için ne yapacağını kısa süre içinde kararlaştırdı ve bu fikri hayata geçirmek için savaş öncesinde birlikte iş yaptığı iş insanıDenysShtilermanve bir film yapımcısı olanYehorSkalyhaile ortaklık kurdu. Fire Point isimli savunma şirketinde daha önce askeri mühendislik alanında deneyimi olan tek kişiDenysShtilerman'dı. Bu alan,TerekhveSkalyha'nıntecrübe sahibi olmadığı bir alandı.

Yeni kurulan şirket başlangıçta günde sadece 20 drone üretmeyi hedefledi. 2024 yılına gelindiğinde, şirketin ürettiği F-1 tipi drone'lar düzenli olarak Rus havaalanlarına, mühimmat depolarına ve petrol rafinerilerine yönelik saldırılarda kullanılıyordu. Kiev'in saldırılarda drone kullanımını artırması sebebiyleTerekhve ortaklarının kurduğu şirketin üretim kapasitesi de giderek büyümeye başladı. İhtiyacın artması sebebiyle Fire Point isimli şirketin günlük drone üretim kapasitesi 300 ila 400'e ulaştı.

'UKRAYNA ARTIK SADECE TAHIL AMBARI OLMAYACAK'

Uzmanlara göreTerekhve ortaklarının kurmuş olduğu şirket, Ukrayna'da yaşanan dönüşümün önemli göstergelerinden birisi ve bu tip şirketler Ukrayna'nın askeri yardım alan bir ülke olmaktan çıkarak kendi askeri sanayisini kurmasında önemli bir gelişme olarak görülüyor. Ülkede Fire Point benzeri çok sayıda şirket bulunuyor. İletişim ve navigasyon teknolojileriyle Amerikalı yatırımcıların dikkatini çeken SineEngineering’inkurucusu, savaştan önce çalışma masaları üreten bir şirket işletiyordu. İnsansız hava araçları için otonom yönlendirme sistemleri üretenFourthLawşirketinin kurucusuYaroslavAzhnyukise daha önce, Amerikalı iş hızlandırma programı YCombinatortarafından desteklenen evcil hayvan teknolojisi girişimiPetcube’ukurmuştu.

Ukrayna'daki sistemin askeri sistemler üreten şirketler için iyi bir işleyişe sahip olduğunu düşünenTerekh, mevcut sistemi "Bu yöntem Ukrayna'da işe yarıyor çünkü bürokrasiyle çok az temasınız oluyor ve orduyla doğrudan iletişimimiz var. Bu sayede hızlı tepki veren şirketlerimiz mevcut ve sorunlara anında çözüm bulunabiliyor" diyerek açıkladı. Ukrayna'da uygulanan bu sistem, verimli bulunuyor olması sebebiyle çok sayıda Batılı ülke tarafından da takip ediliyor. Bu kapsamda ilerleyen dönemde ABD ve Ukrayna hükümetlerinin, Ukrayna'nın ABD'ye askeri teknoloji ihracatını artıracak ve Amerikan şirketleriyle ortak girişimler kurmasını sağlayacak yeni bir savunma anlaşması imzalaması bekleniyor.