Duygu Erdoğan / İSTANBUL - Kiracılardan talep edilen güvence bedeli olarak adlandırılan depozito, taraflar arasında pek çok belirsizliği beraberinde getiriyor. Artan kiralar paralelinde farklı meselelerin gündeme gelmesi, özellikle ev sahipleri ile kiracılar arasında sık sık hukuki davalara neden oluyor. Kiracıların taşınmazdan çıkarken alacakları depozitonun nasıl hesaplanacağı konusunda farklı görüşler mevcut. Yargıtay’ın daha önce verdiği emsal kararlar ve Borçlar Kanunu’nda yer alan düzenlemelere rağmen, yaşanan uyuşmazlıklar çözülmediği takdirde mahkemelere taşınabiliyor.
Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, depozito ile ilgili önemli bilgileri paylaşıyor:
1- Depozito Nedir? Taşınmazın tahliyesi esnasında meydana gelecek zararlara karşı ev sahiplerinin talep edebileceği en fazla 3 aylık güvence bedelidir.
2 - Depozito Başka Bir Amaçla Kullanılabilir mi? Depozito, ödenmemiş kira borçları gibi başka ödemelerde kullanılamaz. Ancak, mülk zarar gördüğünde, bu zararların karşılanabilmesi amacıyla mahsup edilebilir.
3 - Depozito Nasıl Ödenmelidir? Depozito, mümkün olduğunca vadeli ortak bir banka hesabına yatırılmalı; elden verilmesi durumunda ise karşılıklı imzalı bir teslim belgesi alınmalıdır.
4 - Kiracı Zararları İçin Depozito Kullanabilir mi? Kiracı, taşınmazda oluşan zararlardan dolayı depozitoyu kullanamaz. Ancak mülkten kaynaklı bir zarar oluşmuşsa, kiracı zararın giderilmesini talep etme hakkına sahiptir.
5 - Depozito Talep Süreci Nasıl İşler? Kiracı, evden çıktığında aidatları ödediğini ispat ederse ve mülkün zarar görmediğini belgeleyebilirse depozitoyu geri alma hakkına sahiptir. Anlaşmazlık durumunda mahkeme devreye girer.
6 - Dövizle Ödeme Yapılırsa Ne Olur? Türkiye’de yerleşik kişilerle yapılan kira sözleşmelerinde döviz ya da altın ile depozito ödemesi yapılamaz. Ancak, böyle bir ödeme gerçekleşmişse, sözleşme sona erdiğinde ev sahibi geri ödemek zorundadır.
7 - Elden Ödenen Depozito Ne Olacak? Ev sahibi, “masraflara harcadım” diyerek depozitoyu iade etmezse kiracı, ilamsız icra takibi başlatabilir. Bu noktada belgelendirme kiracının sorumluluğundadır.
İade Süreci Karmaşıklaşıyor Depozitoların iade süreçlerinde yaşanan anlaşmazlıklar, sıklıkla taraflar arasında düğüm halini alıyor. Yeni Borçlar Kanunu, depozitoların bankada vadeli hesap üzerinden ortak yatırılmasını öngörüyor. Kiracı, herhangi bir zarar yoksa, depozitoyu ve vade farkını tamamen talep etme hakkına sahiptir. Ancak uygulamada bu kurallar yeterince uygulanmıyor.
Emsal Kararlar Neden Önemli? Uzun dönem kiracılar, Yargıtay’a dayanan emsal kararlara göre, evden çıkarken depozitolarını güncel kira bedelleri üzerinden geri alma hakkına sahiptir. Bu durum, kira sözleşmesinin dikkatlice incelenmesini gerekli kılıyor.
