Karadeniz, 'sessiz katil' olarak adlandırılan ve ekosistem üzerinde ciddi tehditler oluşturan hayalet ağlardan kurtulmak için önemli bir adım atıyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) uzmanları, deniz kirliliğini azaltmak ve biyoçeşitliliği korumak amacıyla yürütülen yeni 'ROWER' projesi ile birlikte, su altındaki terkedilmiş ağların tespit edilmesi ve çıkarılmasını amaçlıyor. Bu projede su altı robotları kullanarak, hayalet ağların yerleri tespit edilip, temizlenmesi planlanıyor.
DENİZDEKİ SESSİZ TEHDİT
Denizlerdeki kirliliğin yanı sıra aşırı avlanma sorunları, 'hayalet ağlar' olarak bilinen terk edilmiş balık ağları nedeniyle ciddi bir boyut kazanmaktadır. Trabzon’da AB İnterreg programı çerçevesinde başlatılan BlackNETs projesi ile, Karadeniz'de yaklaşık 10 bin ton hayalet ağ temizlendi. Denizden çıkarılan bu ağların ekosistem üzerinde yarattığı olumsuz etkiler, mikroplastik kirliliğine dönüşmesiyle birlikte daha da belirginleşiyor.
YENİ PROJE İLE EKOSİSTEMİ KORUMA HEDEFİ
ROWER projesi kapsamında, deniz altında korunması gereken alanlar belirlendi ve bu alanlarda hayalet ağların temizlenmesine yönelik çalışmalar yapılacak. Su altı robotları ve yapay zeka destekli sistemlerle canlı çeşitliliği de anında izlenecek. Projeye katılan 14 ülkeden 34 ortak, biyoçeşitliliği koruma ve habitat iyileştirme çalışmalarını yürütmek için iş birliği yapacak.
ATIK AĞLARIN TEHLİKESİ
KTÜ Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi'nden Prof. Dr. Coşkun Erüz, hayalet ağların deniz ekosistemine olan zararlarına dikkat çekerek, bu ağların çok ciddi tehditler oluşturduğunu belirtti. Proje ile birlikte toplam 10 bin ton hayalet ağın kaynağını bulmayı ve bu ağların temizlenmesi için gereken adımları atmayı amaçladıklarını vurguladı.
İNOVATİF TAAHHÜTLER VE GELECEK ÇALIŞMALARI
Gelinen noktada, hayalet ağların tespit edilmesi ve temizlenmesi için oluşturulan sistemlerle, birlikte çalışarak bu sorunların üstesinden gelinmesi amaçlanıyor. Prof. Dr. Erüz, özel sektör, kamu kurumları ve balıkçılarla iş birliği içinde, deniz ortamında kaliteli bir yaşam sağlamanın hedeflendiğini ifade etti. Proje sayesinde, Karadeniz'deki doğal hayatın korunmasına yönelik yeni metotlar ve inovasyon süreçleri başlatılacak.
