Marmara Denizi'nde gerçekleşen son deprem, İstanbul'da beklenen büyük depremlerle ilgili tartışmaları yeniden alevlendirdi. Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, uzun zamandır konuşulan 7 ve üzerindeki deprem ihtimallerine dair dikkat çekici açıklamalarda bulundu.
AFAD'ın verilerine göre, Marmara Denizi'nde Balıkesir açıklarında 3.6 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Bu sarsıntı, Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın Marmara kısmındaki segmentlere olan ilgiyi yeniden artırdı. Özellikle Kumburgaz, Avcılar ve Adalar segmentleri üzerine olan tartışmalar, uzmanların ilgisini çekti.
Büyük Deprem Senaryolarına Karşı Eleştiriler
Prof. Dr. Bektaş, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, "M7'nin üzerindeki depremler için gereken enerji, sığ ve dar bir kilitli fay düzleminde birikemez" ifadelerini kullandı. Bu durumda, 7.2-7.6 büyüklüğündeki depremler için gerekli enerji bütçesinin nasıl oluşturulacağı konusuna dikkat çekti. Bektaş, mevcut deprem senaryolarının tarihsel yıkımlara dayanmakta olduğunu, çağdaş depremlerle ilgili elimizde kesin bir data bulunmadığını belirtti.
Büyük İstanbul Depreminde Creep Mekanizması
Özellikle "creep" olarak bilinen sessiz kayma mekanizmasının önemine değinen Bektaş, Avcılar-Kumburgaz ve Adalar segmentlerinde fayın kilitli olup olmadığının hâlâ soru işareti olduğunu vurguladı. Kilitli faylar enerji biriktirirken, creep yapan faylar gerilimi yavaşça boşaltmaktadır.
Adalar ve Kumburgaz'da Enerji Birikimi Olabilir mi?
Bektaş, 7.0 büyüklüğündeki depremler için gerekli alanın özelliklerini açıkladı ve mevcut segmantların durumu üzerine değerlendirmeler yaptı. "7.5 büyüklüğünde bir depremin teorik olarak mümkün olduğunu kabul ediyorum, fakat bunun için güçlü gözlemsel veriler yok" diye ekledi.
Tarihsel Veriler Geleceği Tahmin Etmekte Yetersiz
Bektaş, İstanbul depremi ile ilgili yapılan çalışmaların, geçmiş verilerle sınırlı kaldığını ve bunun geleceği tahmin etmekte yetersiz olduğunu ifade etti, "Fayların zaman içinde değişeceğini unutmamak gerek" dedi. Geçmiş deprem örnekleriyle mevcut durumu karşılaştırarak, çukurların segmantlar arasındaki kırılmaları kısıtlayabileceğini söyledi.
Marmara'daki Beklentilerin Düşmesi Mümkün Mü?
Son olarak, Bektaş, türdeki enerji birikiminin azalması durumunda, Marmara'daki büyük depremler için öngörülen büyüklüklerin düşebileceğini dile getirdi. Ancak bu konuda kesin verilerin eksik olduğunu vurguladı.
Sonuç olarak, tartışmalar sürerken, Bektaş, deprem senaryolarının ötesinde asıl önemli konunun yapı güvenliği olduğunu belirtiyor. Deprem zararlarının en aza indirilmesi için deprem dayanıklı binaların önemine vurgu yaptı. Uzmanlar, Marmara bölgesindeki yapıların güçlendirilmesi ve kentsel dönüşüm faaliyetlerinin hızlandırılması gerektiği görüşünde birleşiyor.
