ABD Başkanı Donald Trump, 26 Şubat'tan bu yana devam eden nükleer müzakerelerde İran'ın "iyi niyetli ve açık" bir tutum sergilemediğini ifade ederek görüşmelerden memnun olmadığını dile getirdi. Trump, İran'ın nükleer silah edinmesini engellemek adına diplomatik çözümler arandığını belirtirken, tarafların beklentileri konusunda uzlaşmakta zorlandıklarını kaydetti.
Tüm bu gelişmeler ışığında, bugün İsrail'in İran'a karşı gerçekleştirdiği "önleyici saldırı" gündeme bomba gibi düştü. İsrail genelinde sirenlerin çaldığı ve cep telefonlarına uyarı mesajları gönderildiği bildirildi. İsrail medyası, bu saldırının ABD ile ortaklaşa gerçekleştirildiğini öne sürdü, Trump ise “İran’a yönelik büyük bir operasyon başlattık” açıklamasıyla bu iddiaları doğruladı.
Nükleer müzakereler esnasında yaşanan en temel anlaşmazlık, İran’ın nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlmalar dahilinde sürdürmesi karşılığında uluslararası yaptırımların kaldırılmasını talep etmesi, ABD’nin ise İran’dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını istemesidir.
ABD Askeri Varlığını Artırıyor
Orta Doğu'daki askeri varlığını artırmaya devam eden ABD, bala tehditler karşısında bölgedeki durumu hızlı bir şekilde gözlemliyor. Trump, geçen günlerde yaptığı açıklamada, İran ile anlamlı bir anlaşma sağlanmadığı takdirde koşulların daha da kötüleşebileceğini ifade etti. Bu bağlamda, açık kaynak istihbarat raporlarına göre bölgede 330'dan fazla ABD askeri uçağının konuşlandırıldığı, bunun iki gün içinde yüzde 10 oranında arttığı biliniyor. Uzmanlara göre bu askeri hareketlilik, Beyaz Saray'dan gelebilecek olası bir operasyon için hızlı bir destek kapasitesi sağlamak adına gerçekleştiriliyor ve diplomatik baskıyı artırıyor.
Jeopolitik Riskler Enerji Piyasalarını Sallıyor
Bölgedeki askeri hareketliliğin artırdığı jeopolitik risk algısı, enerji piyasalarında endişeleri tırmandırarak petrol fiyatlarını yukarı yönlü itiyor. Petrol fiyatları, şubat ayının son işlem gününü yaklaşık yüzde 3'lük bir artışla 73,12 dolardan kapatırken, Batı Teksas türü ham petrol ise yüzde 2,7 artışla yaklaşık 67,22 dolardan işlem görmeye başladı. Uzmanlar, enerji piyasalarındaki oynaklığın artması halinde petrol fiyatlarında %10'luk bir artış beklediklerini ifade ediyor.
Tahminler ve Olası Gelişmeler
Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, jeopolitik gelişmelerin fiyat artışlarına kalıcı bir etki yaratmayacağını düşündüğünü belirtti. Petrol fiyatlarındaki artışların, enerji altyapısının hedef alınıp alınmamasına bağlı olacağını vurgulayan Rizvi, ABD'nin enerji altyapısını hedef almaktan kaçınabileceği ancak yine de petrol fiyatlarında önemli bir yükseliş gözlemlenebileceğini belirtti. Hürmüz Boğazı'nın kapanması durumunda fiyatların varil başına 150 dolara kadar yükselebileceği öngörülüyor. Bu durum, gelişmekte olan ülkelerde derin bir ekonomik kriz yaratma potansiyeli taşıyor.
