İran, ABD ve diğer Batı ülkeleri tarafından uygulanan ağır yaptırımlara karşı yeni stratejiler geliştirmeye devam ediyor. Tahran, sıklıkla karmaşık yolları tercih etse de son zamanlarda Doğu’yu hedef alarak bu durumu aşmayı başarıyor.
Dünyanın en büyük ekonomilerinden biri olan Çin, İran için önemli bir petrol müşterisi konumunda. İki ülke arasında birçok stratejik işbirliği anlaşması mevcut. Özellikle Hong Kong gibi şehirlerin, İran’ın yaptırımlardan kaçabilmesi için önemli bir 'arka kapı' haline geldiği görülüyor. İran, burada şirket kurarak ve para transferleri yaparak ABD yaptırımlarının etkisini azaltıyor.
ABD, Hamed Dehghan’ı İran’a batılı alt sistemlerin tedarik edilmesiyle suçladı. Dehghan ile bağlantılı paravan şirketlerin, Şahid-136 drone sistemlerinin üretiminde kritik öneme sahip parçaları sağladığı iddia ediliyor. Bu ticaretin büyük bir kısmı Hong Kong üzerinden gerçekleşiyor, bu da şehrin yeni şirket kurma ve para transferi konusundaki kolaylığı ile dikkat çekiyor. ABD Hazine Bakanlığı’nın verilerine göre, Hong Kong’daki paravan şirketlerin 2024 yılı itibarıyla İran’ın kayıt dışı bankacılık faaliyetleriyle ilişkili olduğu düşünülüyor.
Talep edilen finansal işlemlerin 4,8 milyar doları bulduğu hesaplanıyor. Bu miktar, İran için Dubai ile kıyaslandığında oldukça kayda değer ve Hong Kong’u İran’ın önemli ticaret merkezlerinden biri haline getiriyor. Ancak, Birleşik Arap Emirlikleri’nin önümüzdeki günlerde İran’a yönelik önlemler alması bekleniyor. Bu durum, İran için Hong Kong’un stratejik öneminin artmasına yol açabilir.
ABD de bu durum karşısında kendi önlemlerini geliştirmeye çalışıyor.
2024 yılında, Hazine Bakanlığı, Hong Kong merkezli paravan şirketlere karşı yeni yaptırımlar uygulamaya başladı. Ancak, uzmanlar, bu yaptırımların delinmeye devam edeceğini öngörüyor. Biden yönetimi döneminde bazı Çinli yetkililerin, İran ile ticaretin ABD kısıtlamalarını kapsamadığı yönünde beyanatlarda bulunduğu biliniyor. ABD Ticaret Bakanlığı, Hong Kong'da paravan şirketlerle mücadele için yeni adresleri hedef alarak, yaptırım ihlallerini önlemeye çalışıyor.
