Son dönemde ABD ve İsrail'in İran ile olan silahlı çatışmasında önemli gelişmeler yaşandı. Dün, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Lübnan'daki ateşkes süreci boyunca Hürmüz Boğazı'nın tüm ticari gemilere açıkladığını duyurdu. Arakçi, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, “Lübnan'daki ateşkese paralel olarak, İran Limanlar ve Denizcilik Teşkilatı tarafından daha önce belirlenen koordineli rota üzerinden tüm ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişinin tamamen serbest olduğunu duyuruyoruz” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Trump da bu gelişmeyi destekleyerek, sosyal medya üzerinden “İran, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açık olduğunu ve geçişlere hazır olduğunu duyurdu. Teşekkürler” şeklinde bir mesaj paylaştı. Ancak, İran’a yönelik deniz ablukasının süreceğini ve bunun sadece İran'ı kapsayacağını belirtti. Trump, “Hürmüz Boğazı tamamen ticarete açıktır; ancak, İran ile sürecimiz tamamlanana kadar abluka devam edecek” açıklamasında bulundu.
Uranyum Çıkarma Mutabakatı
Trump, İran'ın tüm alanlarda anlaşmaya varmaya hazır olduğunu ve zenginleştirilmiş uranyumun çıkarılmasında işbirliği yapacağını ifade etti.
Öte yandan, İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Sait Hatipzade, Antalya Diplomasi Forumu’nda herhangi bir geçici ateşkesin kabul edilmediğini ve diplomatik çabaların artık sonuç vermesi gerektiğini belirtti.
Yeni Müzakere Fırsatları
İran, ABD-İsrail gerginliğinin 28 Şubat'ta başladığını ve 8 Nisan'da geçici bir ateşkesle sonlandığını hatırlatarak Hürmüz Boğazı'nı gemi geçişine kapatmıştı. ABD, 11 Nisan'daki görüşmelerden sonuç alınamayınca Hürmüz Boğazı’na abluka kararını almıştı. Ancak, Trump'ın 16 Nisan'daki açıklamaları sonrası ateşkesin taraflarca kabul edildiğini açıkladı.
İran'ın Hürmüz'ü açma kararı, ABD ve İran arasında bir anlaşma olasılığını artırırken yeni müzakerelerin de kapısını araladı. İki hafta sürecek olan ateşkesin süresi 22 Nisan’da dolacak. İlgili diplomatik görüşmelerin Pakistan'ın İslamabad kentinde yeniden başlayacağı bildirilmekte. Türk hükümetince de arabuluculuk görüşmelerinde ilerleme kaydedildiği açıklandı, ilk adım olarak bir mutabakat zaptının imzalanması planlanıyor.
Hürmüz Zirvesi Paris'te Yapıldı
İngiltere ve Fransa, Hürmüz Boğazı'nda müttefikleriyle birlikte seyrüsefer özgürlüğünü sağlamak için ortak bir zirve gerçekleştirdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, etkinlikte Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması için çağrıda bulundu. İngiltere Başbakanı Keir Starmer de ortağa taşınacak barışçıl çözümler üzerinde durarak, bu sürecin yalnızca bir adım olarak değil, kalıcı ve geçerli bir çözüm olarak ele alınması gerektiğini ifade etti.
