Orta Doğu'daki gerilim tırmanırken, İran-İsrail-ABD üçgenindeki savaş tüm hızıyla devam ediyor. Karşılıklı misilleme saldırılarıyla başlayan süreçte, İranlı temsilciler, ateşkes anlaşması için müzakerelere yeniden dönmek adına belirledikleri şartları eski ABD Başkanı Trump'ın ekibine iletti.
ABD basınında yer alan haberlere göre, İran Devrim Muhafızları, Körfez'de konuşlanmış tüm ABD üslerinin kapatılmasını ve İran'a yönelik saldırılar için tazminat ödenmesini talep ediyor.
The Wall Street Journal tarafından bildirilen diğer talepler arasında:
- Hürmüz Boğazı için yeni bir düzen tesis edilmesi, bu su yolundan geçen gemilerden anlaşmalara benzer şekilde ücret talep edilmesi.
- Yeniden savaşın başlamayacağına dair güvence verilmesi ve İsrail'in İran destekli Hizbullah'a yönelik saldırılarına son vermesi.
- İran’a yönelik tüm ekonomik yaptırımların kaldırılması.
- Füze programının sınırlandırılmadan devam etmesine izin verilmesi.
ABD'li yetkililer, İran'ın bu taleplerini “saçma ve gerçekçi değil” olarak nitelendirerek, bu sert tutumun Tahran ile bir anlaşmaya varmayı daha da zorlaştıracağını ifade etti.
TÜRKİYE, PAKİSTAN VE MISIR ARABULUCULUK FAALİYETLERİ YÜRÜTÜYOR
Adı açıklanmayan kaynaklara göre, Türkiye, Mısır ve Pakistan’dan diplomatik yetkililer, önümüzdeki 48 saat içinde ABD ve İranlı temsilciler arasında bir toplantı düzenlemek için çalışmalarını sürdürüyor. Ancak iki taraf arasındaki görüş ayrılıkları oldukça belirgin.
ABD’DEN ATEŞKES ANLAŞMASI TEKLİFİ
ABD'nin, İran ile bir ay süreli bir ateşkes ilan edilmesine yönelik bir anlaşma üzerinde çalıştığı bilgisi gündemde. Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Donald Trump’ın damadı Jared Kushner'in hazırladığı öne sürülen bu anlaşma taslağı, 15 maddeden oluşacak.
Ateşkes için öngörülen 15 maddede şu başlıklar yer alıyor:
- İran'ın nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması.
- İran’ın herhangi bir nükleer silah arayışında bulunmayacağına dair taahhüt.
- İran topraklarında nükleer zenginleştirme faaliyetlerinin yasaklanması.
- Zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) teslim edilmesi.
- Natanz, İsfahan ve Fordow'daki nükleer tesislerin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi.
- UAEA’ya tüm verilere tam erişim izni verilmesi.
- İran’ın vekil güçler stratejisinden vazgeçmesi.
- Bölgedeki milis gruplara destek ve finansmanın kesilmesi.
- Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması.
- Balistik füze programının ertelemesi.
- Balistik füzelerin yalnızca savunma amaçlı kullanılması.
- İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması.
- Buşehr'de sivil nükleer programın desteklenmesi.
- Yaptırımların yeniden uygulanması tehdidinin otomatik olarak iptal edilmesi.
ABD ve İsrail, müzakerelerin sürdüğü bir dönemde İran'a askeri saldırılarda bulundu, bu durum gerilimi daha da artırdı. Tahran, bu saldırılara karşılık vererek, bölgedeki stratejik hedeflere yanıtlar verdi.
