İstanbul - ABD ve İsrail'in İran üzerinde sürdürdüğü askeri operasyonlar, 20. gününe girmesiyle birlikte büyük bir mali yük getirmeye devam ediyor. İran Cost Ticker tarafından yapılan hesaplamalara göre, bu süre zarfında Amerika Birleşik Devletleri yaklaşık 25 milyar dolardan fazla harcama yaptı. Bu harcama oranları, saniyede 11,574, dakikada ise 41 milyon 666 bin 667 dolara denk geliyor. Savaşın şiddetlenmesi halinde bu maliyetlerin 2-3 hatta 5 katına kadar çıkabileceği öngörülüyor.
Tepkiler Yükseliyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini güvence altına almak için NATO üyesi ülkelerden destek talebine Avrupa'nın net bir “hayır” yanıtı vermesi üzerine, Pentagon'un yönetimden 200 milyar dolarlık ek bütçe talep edeceği iddiaları gündeme geldi. Washington Post'a konuşan üst düzey yetkililer, bu talebin Kongre tarafından onaylanmayabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
Geçtiğimiz yıl Kongre, Pentagon'un 856 milyar dolarlık bütçesini onaylamıştı. Ek bütçe talebi, her Amerikan vatandaşı için 680 dolar, her hane için 2,700 dolarlık bir ek yük anlamına geliyor.
Resmi Talep Gelmedi
Başkan Trump, savaşın kısa sürede sona ereceğini ileri sürse de, Hürmüz Boğazı'nın 20 günden uzun süredir kapalı kalması ve İran'ın operasyonlarına devam etmesi durumu tehlikeli bir boyuta taşıyor. Henüz Yönetim, Kongre'den resmi bir talepte bulunulmadığını belirtirken, Senato Silahlı Hizmetler Komitesi üyesi Richard Blumenthal, bu rakamın gayri resmi olarak tartışıldığını ifade etti.
Temsilciler Meclisi Tahsisatlar Komitesi Başkanı Tom Cole'un değerlendirmeleri, savaşın süresinin uzayabileceğine dair endişeleri artırıyor. ABD'nin devasa borcu nedeniyle, Trump’ın harcama azaltma politikalarıyla çelişen bu talepler tartışma yaratıyor.
Maliyetler ve Alternatif Kullanım Olanakları
225 milyar dolarlık bütçe, dünya çapında önemli yatırımlara dönüşebilir. Bu miktara; 225 adet dünya standartlarında üniversite, 450 büyük hastane veya 2.25 milyon konut inşa edilebilir. Ayrıca, 4 trilyon dolarlık bütçenin, dünya çapında açlıkla mücadele çabalarına 15-20 yıl süreyle destek sağlaması mümkün. Bu bağlamda, savaşın yarattığı maliyet, yoksulluk ile mücadele için büyük fırsatlar sunabilir.
Kaybı Artan Ülkeler
Merkezi İskoçya'da bulunan Wood Mackenzie'nin verilerine göre, krizin etkileri nedeniyle her hafta yaklaşık 1.5 milyon ton LNG pazara ulaşamamaktadır. Petrol üreten ülkeler günlük 2.6 ila 3 milyar dolar ekonomik kayba uğramakta, İran'ın saldırılarına karşı savunma masrafları da gün geçtikçe artmaktadır.
Katar'daki LNG üretim tesislerine yönelik saldırılar, yıllık 20 milyar dolarlık bir gelir kaybına yol açmakta ve fabrikalarda meydana gelen hasarların onarımı 5 yılı bulabileceği belirtiliyor.
İsrail’in Harcama Rakamları
İsrail'in İran’a yönelik operasyonlarında ise 20 günde 6.4 milyar dolar harcama yaptığı bildirildi.
