İSMAİL ŞAHİN - Orta Doğu'daki tansiyon, küresel ekonomiyi ciddi tehditlerle karşı karşıya bırakıyor. ABD ve İsrail, İran’a yönelik askerî müdahalelerde bulunurken, bu saldırılar neticesinde İran'ın dini lideri Ali Hamaney ve diğer rejim yetkilileri hayatını kaybetti. Tahran, buna sert karşılık vererek Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişlerini yasaklama kararı aldı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, bu gelişmeyi teyit ederek Türk bayraklı gemilerin en yüksek alarm durumuna geçtiğini duyurdu.
İran devlet televizyonu, Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan bir petrol tankerinin vurulduğunu bildirirken, tanker alevler içinde batmaya başladı. Hemen ardından, Almanya merkezli konteyner taşımacılık şirketi Hapag-Lloyd, tüm geçişlerini durdurdu. Bu durum, küresel tedarik zincirlerini derinden etkileyerek, dünya ticaretini olumsuz etkilemeye başladı.
Savaşın Stratejik Noktası: Hürmüz Boğazı
Hürmüz Boğazı, 20 milyon varil petrol ve petrol ürününün günlük geçiş yaptığı, dünya doğal gaz ticaretinin yüzde 20'sinin gerçekleştiği stratejik bir su yolu olarak dikkati çekiyor. Bu boğazdan geçen ham petrol, Asya pazarlarına ulaşıyor ve dünya genelinde deniz yoluyla taşınan petrolün üçte birine ev sahipliği yapıyor.
Küresel Ekonomideki Etkiler
Hürmüz Boğazı'nda muhtemel bir tıkanıklık, ABD'de benzin fiyatlarının yükselmesine ve ayrıca Avrupa'daki enerji yoğun sanayileri etkileyerek resesyon riskini artırabilir. Taşımacılık maliyetleri ve gıda fiyatları da bu süreçten etkilenecek. Gelişmekte olan ülkeler, kur krizleri ile karşı karşıya kalabilir. Uzmanlar, yatırımcıların borsalardan çıkarak güvenli limanlara yönelmesini öngörüyor.
Muhtemel Senaryolar
1. Kısa süreli kapanma: Hürmüz Boğazı'nın 17 gün kapalı kalması, petrol fiyatlarının 80 dolardan 100 dolara çıkmasına neden olabilir. Bu durum, Türkiye için 1.2 puanlık enflasyon artışı getirebilir. 2. Bir aylık kapanma: Asya'daki resesyon riski artarken, petrol fiyatlarının 130 dolara tırmanması bekleniyor. Türkiye'de, döviz kurundaki artış ile 5 puanlık enflasyon artışı söz konusu olabilir. 3. Uzun süreli kapanma: Hürmüz Boğazı'nın 3-6 ay kapalı kalması, dünya genelinde korkulan bir senaryo olarak öne çıkıyor. Brent petrol fiyatları 150 doları aşarken, enflasyon Türkiye'de 15 puan yükselebilir.
Alarm Durumu Yükseldi
Türkiye, bölgedeki gemi geçişlerine yönelik en yüksek güvenlik seviyesine geçtiğini açıkladı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Türk bayraklı gemilerin güvenliğini sağlamak amacıyla önlemler alındığını duyurdu.
Güçlü Olmalıyız
Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, İran'daki sıcak çatışmaların Türkiye üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, ülkenin bu süreçte güçlü olması gerektiğini vurguladı.
Küresel Denge Riski
Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının küresel dengeyi bozan bir etki yaratacağını belirtti. Uzun menzilli operasyonlar için koordine edilen planların ABD için sürdürülebilir olmayacağını ifade etti.
