26 Mart 2026, Perşembe 15:58
Son Dakika | DÜNYA

F-35 Uçakları ile Askeri Üstünlük: İran'ın Çaresizliği ve İsrail'in Stratejik Başarıları

İsrail, F-35 savaş uçaklarını kullanarak İran ve İran destekli hedeflere karşı uzun süredir etkili operasyonlar gerçekleştiriyor. Bu stratejiler, hava savunmasını bastırarak İsrail'in askeri üstünlüğünü pekiştirirken, İran'ın hava gücündeki zayıflığı da dikkat çekiyor.

ABD ve Avrupa ülkeleri, F-35'leri genellikle caydırıcı bir unsur olarak hangarlarda tutarken, İsrail bu modern savaş uçağını etkin bir şekilde İran ve onun desteklediği hedeflere karşı kullanmaktadır. F-35'lerin teknolojik üstünlüğü sayesinde, İsrail, bu uçaklarla önemli askeri başarılar elde etti. Mayıs 2018'de gerçekleştirilen Suriye'deki operasyon, F-35'in dünya genelinde bir savaş alanında ilk kez kullanımı olarak kaydedildi. Mart 2021'de İran insansız hava araçlarının düşürülmesi ise F-35'in ilk hava-hava zaferi olarak tarihe geçti; en son Tahran üzerinde bir YAK-130'un düşürülmesi ile F-35'in ilk insanlı uçak düşürme başarısı sağlandı.

İsrail Hava Kuvvetleri, F-35'I modifikasyonları ile geliştirilmiş versiyonu sayesinde, bölgede stratejik bir unsur haline getirmiştir. Bu uçakların düşük görünürlük ve derin saldırı kabiliyetleri, İran'ın hava gücünün etkinliğini azaltmakta büyük rol oynamaktadır. Hava savunma sistemlerinin engellenmesi ve operasyonel hava unsurlarının kullanımı, muharebe dengesini İsrail lehine değiştirmiştir.

Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Hüseyin Fazla, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hava operasyonlarının ana hedefinin İran hava gücünü etkisiz hale getirmek olduğunu belirtiyor. Yapılan hava taarruzları, İran'ın entegre hava savunma sistemlerini etkisizleştirmek ve düşman balistik füzelerini yok etmek amacıyla tasarlanmış stratejik hamlelerdir. Bu bağlamda, Olayların gelişiminde, İsrail savaş uçakları İran'ın hava savunma merkezlerine yoğunlaşarak hava üstünlüğü sağladı.

Fazla, operasyonların başlangıcında İran'ın hava savunma ağlarının etkisiz hale getirilmesinin kritik bir öneme sahip olduğunu ifade etti. Özellikle İran'ın batısındaki önemli düğüm noktaları hedef alınarak, müttefik uçakların Tahran gibi stratejik şehirlerin üzerinde operasyon gerçekleştirebilme kabiliyeti artırılmıştır.

F-35I Adir, 4 Mart’da Tahran üzerinde gerçekleştirdiği operasyonla YAK-130 savaş uçağını uzaktan radar güdümlü füze ile düşürerek bu alanda bir ilke imza atmıştır. Bu durum, sadece havacılık tarihi açısından değil, aynı zamanda ABD ve İsrail’in stratejileri açısından anlamlı bir gelişmeyi ifade etmektedir.

Hüseyin Fazla, İran'ın YAK-130 devriye uçuşlarının düşman dronlarını hedef almayı amaçladığını, bunun ise bazılarına göre İran'ın çaresizliği olarak değerlendirildiğini ifade etti. Zira YAK-130, asimetrik havacılık savaşlarında elindeki kısıtlı imkanlarla hava sahasını koruma çabalarının bir göstergesi olarak ortaya çıkmaktadır.