Uluslararası referans olarak kabul edilen Brent türü ham petrolün vadeli varil fiyatı, 27 Şubat'ta 72,48 dolarla kapanırken, son üç haftada önemli yükseliş ve düşüşler kaydedildi. Özellikle 20 Mart'ta Brent petrol fiyatı, 27 Şubat'a kıyasla %46,8 artış göstererek 106,4 dolara yükseldi.
Hürmüz Boğazı'ndaki Sıcak Gelişmeler
Hürmüz Boğazı çevresinde, 27 Şubat ile 20 Mart arasında İran ile ABD-İsrail arasında artan askeri gerginlikler deniz güvenliği krizine yol açtı. İran, bölgedeki tanker geçişlerini sıkılaştırınca geçiş yapan gemi sayısı önemli ölçüde azaldı ve birçok tanker geçiş için uzun süre beklemek zorunda kaldı. Küresel enerji ticaretinin yaklaşık %20'sinin yapıldığı bu kritik bölgedeki aksaklıklar, dünya enerji piyasalarını derinden etkiledi. Bazı tankerler, alternatif geçiş yöntemlerine veya farklı bayraklı gemilere yönelmek zorunda kaldı.
Saldırılardan sonraki ilk işlem günü olan 2 Mart'ta jeopolitik endişelerle Brent petrol fiyatı 82,37 dolara kadar yükseldi ve günü 77,74 dolardan kapatmayı başardı. Bu işlem, önceki kapanışa göre %7,26'lık bir artış anlamına geliyordu ve 17 Mart 2022'den bu yana en yüksek günlük artış olarak kayıtlara geçti.
Devam eden günlerde Hürmüz Boğazı'na yönelik tehditler, tedarik kesintisi endişelerini artırarak petrol fiyatlarını 78-86 dolarlık seviyelerde tutmaya devam etti. İran'ın ABD üslerine ve bölgedeki enerji tesislerine yönelik saldırıları ve sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya alması da piyasadaki arz endişelerini ağırlaştırdı.
Artan fiyatlar karşısında ABD, Hindistan rafinerilerine Rus petrolü alımında geçici bir muafiyet tanısa da, Brent petrol fiyatı 6 Mart'ta 94,64 dolara ulaşarak dikkate değer bir artış göstermeye devam etti. 9 Mart'ta fiyat, %28,9 artış ile 119,5 dolara yükselerek 29 Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Gaz ve Kömür Fiyatlarındaki Artış
Deniz taşımacılığındaki aksamalar sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasalarını da olumsuz etkiledi. Katar, Ras Laffan tesislerinde üretimini durdurdu ve bu durum küresel LNG arzının beşte birine etki edebilecek bir risk yarattı. Avrupa doğal gaz piyasasında fiyat oynaklığı belirgin bir şekilde arttı. 27 Şubat'ta megavatsaat başına 31,9 avrodan kapanan Nisan vadeli TTF kontratı, 2 Mart'ta %39 artışla 44,5 avrodan işlem gördü.
Benzer bir artış kömür piyasasında da yaşandı. Asya için referans kabul edilen Newcastle kömür nisan vadeli kontratı, saldırılardan önce 27 Şubat'ta ton başına 118,5 dolar iken, 2 Mart'ta %8,6 artışla 128,7 dolara ulaştı. 9 Mart'ta bu fiyat, 143,8 dolara çıkarak, saldırıların başlamasından sonraki en yüksek kapanışı gerçekleştirdi.
