Uluslararası Parlamenter Birliği (IPU) ve UN Women tarafından yayınlanan "Siyasette Kadın 2026" Haritası, dünya genelinde kadınların siyasi liderlikte hala belirgin bir yetersizlikle karşılaştığını gözler önüne seriyor. 2026 yılı itibarıyla yalnızca 28 ülke bir kadın devlet ya da hükümet başkanı tarafından yönetiliyor. Buna karşın, 101 ülke, bugüne kadar hiç kadın lider görüşlerine ev sahipliği yapmadı.
Eşit Temsil İçin Kriz Zamanı
Kadınların siyasi liderliğine dair yürütme organlarında yaşanan ilerlemenin durması, bu konuda alınan kararların kadınların bakış açıları olmadan şekillenmesine yol açıyor. Yeni veriler, politikadaki kadınların temsili açısından kaydedilen ilerlemenin giderek yavaşladığını gösteriyor:
- Kadınlar, dünya genelinde kabine bakanlıklarının yalnızca %22,4'ünü elinde bulunduruyor, bu oran 2024'teki %23,3 seviyesinden düşmüştür.
- 14 ülke, kabinelerinde cinsiyet eşitliğini başarmıştır; bu da eşit temsili sağlama konusunda olumlu bir örnektir. Ancak, 8 ülkede hala hiç kadın bakan görev almamaktadır.
- Kadınlar, dünya genelindeki parlamentoların %27,5'inde temsil edilmektedir. 2017'den bu yana yaşanan yavaş büyüme, kadınların siyasi karar alma mekanizmalarına erişiminin zorluğunu göstermektedir.
- Ocak 2026 itibarıyla dünya genelinde 54 kadın parlamento başkanı bulunmakta, bu oran bir önceki yıla göre %19,9'a düşmüştür.
- Siyasi alanda yer alan kadınlar, artan şiddet ve yıldırma ile karşı karşıyadır. Kadın siyasetçilerin %76'sı kamuoyu baskısına maruz kaldıklarını bildirmekteyken, bu oran erkeklerde %68'dir.
- Kadınlar, toplumsal cinsiyet eşitliğinden sorumlu bakanlıkların %90'ını, aile ve çocuk işlerinden sorumlu bakanlıkların %73'ünü yönetmektedir. Bu durum, toplumsal cinsiyet kalıp yargılarının devam etmesine neden olmaktadır.
Kadınların Katılımı İstikrarı Artırıyor
UN Women İcra Direktörü Sima Bahous, kadınların siyasi liderlikte yer almasının, toplumların karşılaştığı zorluklara daha etkili bir yanıt verme kapasitesini artırdığına vurgu yaptı. Kadınların bu alanlarda daha fazla temsil edilmesi, daha istikrarlı ülkelerin ve daha etkili politikaların yolunu açmaktadır.
IPU Başkanı Tulia Ackson, cinsiyet eşitliğinin sağlanmasının sadece ahlaki değil, aynı zamanda toplumsal karar alma süreçleri için de önemli olduğunu belirtti. Eşit temsil, daha adil çözümler geliştirilmesine ve kamu güveninin artırılmasına katkıda bulunacaktır.
Türkiye'de Kadınların Karşılaştığı Zorluklar
Akbank ve Futurebright tarafından gerçekleştirilen 'İş Hayatında Kadın Araştırması', Türkiye'de kadınların iş hayatında karşılaştığı yapısal engellere dikkat çekiyor. Araştırma, çalışan kadınların %20'sinin iş hayatını güçlü ve yeterli hissetmekle ilişkilendirdiğini, %10'unun ise saygı ve değer görme ile bağdaştırdığını gösteriyor.
Araştırmaya katılan kadınların çoğu, erkek meslektaşlarıyla benzer pozisyonlarda çalışmasına rağmen, eşit ücret alamadıkları düşüncesindedirler. Ayrıca, çocuk ya da aile bakımı nedeniyle iş hayatından ayrılması gereken kadınların oranı da yüksek.
