ABD'nin İran'a yönelik askeri müdahalelerine ilişkin endişeler sürerken, diplomatik müzakerelere kapı aralanması Ortadoğu'da memnuniyet uyandırdı. İstanbul'da bu Cuma yapılacak önemli görüşmeler öncesinde, ABD ve İran'dan pozitif sinyaller gelmeye başladı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'la anlaşma umudunu dile getirerek, "İran'la bir anlaşmaya varmak istiyorum. Şu anda görüşmelerimiz sürüyor. Eğer başarılı olursak, bu harika olur; aksi takdirde kötü sonuçlar doğurabilir," ifadelerini kullandı. Trump, olası olumsuz gelişmelere dair yorum yapmaktan ise kaçındı. Öte yandan, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, müzakerelerin başlaması için Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'ye talimat verdi. Bu durum, İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in müzakereleri onaylamış olabileceği söylentilerini güçlendirdi. Hamaney'in danışmanı Ali Şemhani, İran'ın uranyum zenginleştirmesini yüzde 60 seviyesinden yüzde 20'ye düşürmenin mümkün olduğunu belirtti; ancak bunun ABD'nin taleplerini ne ölçüde karşılayacağı belirsizliğini koruyor.
Witkoff'un İsrail Temasları
ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un, 6 Şubat Cuma günü İstanbul'da İran Dışişleri Bakanı Arakçi ile bir araya geleceği bildiriliyor. Witkoff, bu görüşmeden önce İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile de bir görüşme gerçekleştirdi. Bu ziyaretin, ABD'nin İran konusundaki kırmızı çizgilerini anlamak adına önemli bir adım olarak değerlendirildiği ifade ediliyor.
Yoğun Diplomasi Süreci
Planlanan İstanbul görüşmesi, son günlerde Türkiye, Mısır ve Katar gibi ülkelerin yürüttüğü yoğun diplomasi trafiğinin bir sonucudur. Görüşmeye Suudi Arabistan, Katar, Umman, Pakistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin temsilcilerinin de katılması bekleniyor. Farklı formatlarda müzakereler yapılması öngörülürken, temel önceliğin olası çatışmaların önüne geçmek ve gerilimi azaltmak olduğu vurgulanıyor. Bu görüşme, ABD ve İran yetkilileri arasında geçen yılki çatışmalardan bu yana gerçekleşen ilk doğrudan temas olacak.
Rusya'nın Teklifi
Rusya, İran'ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumun işlenmesi ve depolanması konusunda bir teklif sunarak, gerilimin azaltılması ve müzakerelerin desteklenmesi için çaba harcandığını açıkladı. Ancak İran, uranyum transferine dair herhangi bir niyetlerinin bulunmadığını belirtti.
Protestoların Gölgesinde Mücadele
İran'da devam eden rejim karşıtı protestolar sırasında kaç kişinin hayatını kaybettiği konusunda belirsizlik sürüyor. İnsan Hakları Aktivistleri, 6 bin 854 ölümün doğrulandığını bildirirken, gerçek rakamın daha yüksek olabileceği endişeleri dile getiriliyor. Bu protestolar sırasında 139 yabancı uyruklu kişinin de tutuklandığı açıklandı.
Gerginlik Artıyor
ABD ile İran arasında diplomasi sürecine paralel olarak gerilim de artmış durumda. ABD, dün akşam Umman Denizi'nde İran'a ait bir insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı. CENTCOM yetkilileri, İran'a ait bir Shahed-139 İHA'nın, ABD uçak gemisi Abraham Lincoln'a yaklaşırken F-35 jetleri tarafından düşürüldüğünü bildirdi.
Görüşme Yeri Tartışmaları
ABD basını, İran’ın olası müzakereleri Umman'a taşımak istediğini ve görüşme formatının ikili olarak değiştirilmesini talep ettiğini öne sürdü. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmelerin önümüzdeki günlerde yapılacağını ve görüşme yeri konusunda istişarelerin devam ettiğini duyurdu.
Trump'dan Açıklamalar
ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada, "İran'la birden fazla görüşme yapmayı planlıyoruz. Görüşme yeri henüz belli değil," şeklinde konuştu.
