Çanakkale Savaşları, Türk tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor. Bu savaşta, 57’nci Alay Komutanı Yarbay Hüseyin Avni Bey, yazdığı bir mektupla tarih sahnesine damgasını vurdu. 111 yıl önce eşine yazdığı bu mektup, torunu Hüseyin Avni Tanman'a miras kaldı ve savaş anılarını canlandırarak geçmişi günümüze taşıdı.
Tanman, mektubun içeriğini değerlendirirken, Kurtuluş mücadelesindeki zorlukları ve asker yaşamını gözler önüne serdi. Mektupta, 18 Mart Deniz Harbi'ni detaylandırarak 'Düşman denizden bir şey yapamadı. Karadan da asker çıkartmaya cesaret edemedi. Fakat bize bunlar eğlence gibi geliyor. Çıkan askeri top ve tüfekle defediyoruz' sözleriyle mücadele ruhunu ifade ediyor.
‘Dedemin İzinde Bir Yürüyüş’
Hüseyin Avni Tanman, dedesiyle ilgili anılarını paylaşarak, 'Ailemize kalan en anlamlı miras bu mektup' dedi. 57’nci Alay'ın cepheye intikal ettiği yolda bir yürüyüş gerçekleştirerek, geçmişi honor ederek dedesine olan bağlılığını vurguladı.
Tanman, mektuptaki bazı detayların dikkat çekici olduğunu belirtti. Dedesinin, ailevi ekonomik sıkıntılarından bahsetmesi ve Bigalı'daki ordugahını 'cennet bahçesi' olarak tanımlaması, o dönemde yaşanan zorlukları ve güzellikleri bir arada sunuyor.
Hüseyin Tanman, 25 Nisan sabahı 57’nci Alay'ın Anzak çıkartmasını engellemek için harekete geçtiğini ve o tarihten sonra dedesinin ailesine yazdığı bir mektubun bulunmadığını da sözlerine ekledi. Ancak, yer alan telgraf, savaş ortamında dahi aile birliğini koruma çabasını gösteriyor.
Bu mektup, hem tarihsel önemi hem de insani duygularla dolu anlatımıyla günümüzde de gündem olmaya devam ediyor. Çanakkale Savaşları Enstitüsü tarafından yayınlanan Anafarta Dergisi'nde mektup ve dedesi hakkında yapılan söyleşiler, savaş tarihine ışık tutuyor.
