Didem Seymen - Böbrekler, vücudumuzun kritik filtreleme sistemi olarak, günlük yaklaşık 180 litre kanı süzerek zararlı atıkları idrar yoluyla dışarı atar. Aynı zamanda sıvı dengesini sağlar, kan basıncını düzenler ve kemik sağlığı için gerekli olan hormonları üretir. Ancak, son yıllarda böbrek hastalıklarının küresel çapta artması, bu organların korunması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Kronik böbrek hastalığı, dünya nüfusunun yaklaşık %10'unu etkileyen yaygın bir sağlık sorunu iken, çoğu zaman belirti vermeden ilerler. Özellikle diyabet ve hipertansiyon, son dönem böbrek yetmezliğinin en yaygın sebeplerindendir. "12 Mart Dünya Böbrek Günü" vesilesiyle, Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi'nden Üroloji Uzmanı Op. Dr. Adil Güçal Güçlü, böbrek sağlığını korumaya yönelik 8 önemli öneri sıraladı:
1. Yeterli Su Tüketimi: Böbrekler, vücuttaki atık maddeleri dışarı atmak için suya ihtiyaç duyar. Günde ortalama 2-3 litre su içmek, toksinlerin hızla atılmasına yardımcı olur ve böbrek taşı oluşumunu engeller.
2. Belirtileri Bilin: İdrarda kanama, şiddetli yan ağrısı veya sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları gibi belirtiler varsa, zaman kaybetmeden bir üroloji uzmanına danışılmalıdır.
3. Düzenli Tarama: 50 yaş üstü erkeklerin, herhangi bir belirti göstermeseler bile yılda bir kez üroloji muayenesi ve ultrason için kontrolden geçmeleri önerilmektedir.
4. Kan Şekeri Kontrolü: Diyabet, son dönem böbrek yetmezliğinin en yaygın sebebidir. Yüksek kan şekeri, böbreklerin süzgeç işlevini gören ince damar yapılarına zarar verir; bu nedenle şeker hastalarının kan şekerini titizlikle kontrol etmeleri gerekmektedir.
5. Tansiyon Kontrolü ve Tuz Kısıtlaması: Hipertansiyon, böbrek yetmezliğinin bir diğer yaygın nedenidir. Günde 5 gram (1 çay kaşığı) tuz tüketmenin altında kalınarak yüksek kan basıncı kontrol altına alınmalıdır.
6. Bilinçli İlaç Kullanımı: Reçetesiz satılan ağrı kesiciler, uzun süreli veya yüksek dozda kullanıldığında böbrek hücrelerine zarar verebilir. İlaçlar, mutlaka doktor onayı ile kullanılmalıdır.
7. Sigara ve Tütün Ürünlerinden Kaçınma: Sigara, böbreklere giden kan damarlarını daraltarak oksijen yetersizliğine yol açabilir ve böbrek kanserine zemin hazırlayabilir.
8. Düzenli Egzersiz ve Kilo Kontrolü: Obezite, böbreklerin fazla çalışmasına neden olur ve bu durum zamanla böbrek hasarına yol açabilir. Düzenli fiziksel aktivite, hem kilo kontrolünü sağlarken hem de tansiyon ve diyabet riskini azaltır.
