Didem Seymen - Böbrekler, vücudun en hayati organları arasında yer alarak, kanı süzerek zararlı maddeleri vücuttan atar ve sıvı ile mineral dengesini sağlar. Bunun yanı sıra, tansiyon kontrolünde de önemli bir rol üstlenirler. Ancak, uzmanlar, böbrek hastalıklarının çoğunun sessizce ilerlediğine dikkat çekiyor. İSTÜN Şişli Kolan International Hospital ve Bayrampaşa Kolan Hastanesi Organ Nakli Merkezi Başkanı Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Tuncer, böbrek hastalıklarının yaygınlığını ve erken tanının önemini vurguluyor.
Son yıllarda artan böbrek hastalıkları sıklığı, diabetes mellitus ve hipertansiyonun yaygınlaşmasının bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Tıp alanındaki gelişmeler sayesinde, bu hastalıklarla yaşayan bireylerin yaşam süreleri uzumuş olmakta; ancak bu durum, böbrek hastalığına yakalanmış birey sayısında da bir artışa neden olmaktadır. Türk Nefroloji Derneği ve Sağlık Bakanlığı'na göre, Türkiye'de her 7 yetişkinden biri kronik böbrek hastasıdır. Prof. Dr. Tuncer, böbrek fonksiyonlarının dakikada 20 mililitre altına düşmesi durumunda hastaların organ nakli adayı olacağını, 10 mililitre altına düştüğünde ise diyaliz tedavisinin söz konusu olacağını aktarıyor.
Erken dönem böbrek hastalıklarının tespit edilmesi son derece kritik bir öneme sahiptir. Tuncer, bu yönde, pahalı tetkiklere gerek olmadığını ve düzenli sağlık kontrolleri kapsamında yapılacak basit kan ve idrar testlerinin hastaların böbrek sağlıkları hakkında önemli bilgiler sunabileceğini belirtiyor. Özellikle serum kreatinin testi ve tam idrar tahlili, erken teşhis için büyük önem taşımaktadır.
Doğru Bilinen Yanlışlar
Böbrek nakli sonrası, nakledilen böbreğin 5-10 yıl ömrü olduğu yönünde toplumda yaygın bir inanış mevcuttur. Prof. Dr. Tuncer, bu bilginin gerçeği yansıtmadığını belirtiyor. Hastaların ilaçlarını düzenli şekilde kullanmaları ve tıbbi kontrollerini aksatmaması halinde, nakledilen böbreğin uzun yıllar sorunsuz çalışabileceğini ifade ediyor. Ayrıca, bazı hastalar birden fazla kez böbrek nakli olabilmektedir.
Normal Yaşama Dönmek Mümkün
Başarılı bir böbrek naklinden sonra hastalar, normal yaşamlarına dönme fırsatı bulabilmektedir. Peygamber efendimizin de dediği gibi, çalışmak, seyahat etmek ve spor yapmak gibi günlük aktiviteleri sürdürmek mümkündür. Prof. Dr. Tuncer, nakil sonrası hastaların düzenli egzersiz yapmasını teşvik ederken, yürüyüş, pilates ve aerobik gibi aktivitelerin hem fiziksel hem de psikolojik açıdan fayda sağladığını belirtiyor. Ancak, aşırı adrenalin içeren sporların, örneğin bungee jumping gibi, önerilmediğini hatırlatıyor.
Böbrek Sağlığını Tehdit Eden Alışkanlıklar
Böbrek hastalıklarına yol açabilecek günlük alışkanlıklar mevcut. Bunlar arasında yeterli su içmemek, idrarı uzun süre tutmak, aşırı tuz tüketimi, bilinçsiz ilaç kullanımı, aşırı protein alımı ve tansiyon kontrolsüzlüğü yer almaktadır. Bu alışkanlıkların sağlığa olan etkileri büyük önem taşımaktadır.
Sigara Kullanımı ve Diğer Riskler
Organ nakli sonrası en büyük risk faktörlerinden biri ise sigaradır. Prof. Dr. Tuncer, nakil hastalarının sigara kullanmamalarını kesinlikle tavsiye ediyor.
Evcil Hayvanların Önemi
Nakil sonrası hastaların yaşam kalitelerini artırmak için evcil hayvan beslemenin önemli katkılar sağladığını belirten Tuncer, evcil hayvan sahibi kişilerin daha mutlu ve uzun yaşam sürdüğünü vurguluyor. Nakil hastalarının genellikle evcil hayvan besleyebileceğini ancak güvercin gibi bazı hayvanların önerilmediğini belirtiyor.
