Türkiye Azerbaycan Dostluk İşbirliği ve Dayanışma Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Aygün Attar, İsrail'in Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar tarafından önerilen 'Ermeni soykırımını' tanıma teklifinin Azerbaycan tarafından nasıl değerlendirildiğine dair önemli açıklamalarda bulundu. Attar, bu gelişmenin Güney Kafkasya'daki barış süreçlerine etkilerini de değerlendirerek, konunun hassasiyetine dikkat çekti.
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in soğuk savaş dönemine ait bu hamlesinin ardından 29 Haziran 2026 tarihinde bir açıklama yaptı. Açıklamada, 1915 olaylarının tarihsel süreçlerinin hukuki ve bilimsel bir temelden koparılarak siyasi bir malzeme haline getirilmesinin asla kabul edilemeyeceği vurgulandı. Geçmişte yaşanan trajedilerin, mevcut siyasi konjonktür ve lobilerin etkisiyle değerlendirilmesinin sadece yeni bir güvensizlik ortamı yaratacağına dikkat çekildi.
Bu açıklama, Azerbaycan'ın tarihsel gerçeklerin korunmasına, uluslararası hukuka saygıya ve Güney Kafkasya'da kalıcı barışa olan bağlılığını pekiştiren net bir tutum sergilemektedir. Bu tür siyasi adımların, barış sürecine zarar vereceği ve geçmişin travmalarını yeniden canlandırma riski taşıdığı da açıkça belirtilmiştir.
Azerbaycan, uzun süredir devam eden işgal, savaş ve zorunlu göç süreçlerinin sonrasında barış, imar ve bölgesel işbirlikleri ile yeni bir döneme geçmiştir. Bu çerçevede, tarihi tartışmaları alevlendiren her girişim, bölgedeki barış arayışını zorlaştırmakta, eski çatışmaları yeniden canlandırmaktadır. Bu bağlamda, Azerbaycan Dışişleri Bakanlığının yanıtı, İsrail'i kararını yeniden gözden geçirmeye çağırarak, medeni bir yaklaşım sergileyen bir tutumu yansıtmaktadır.
Türkiye, Azerbaycan için bir kardeş ve stratejik müttefik olarak, her zaman tarihi bağların bilincinde hareket etmektedir. Azerbaycan'ın eski Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in 'Bir millet, iki devlet' ile güçlendirilen bu kardeşlik, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev döneminde daha da derinleşmiştir. Bu anlayış, iki ülke arasındaki işbirliğini ve karşılıklı desteği güçlendiren temel bir dinamiği temsil etmektedir.
Son olarak, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın açıklamaları, İsrail Hükümeti'nin kararının gerekliliğini sorgulayan bir tutum sergilediğini göstermektedir. Paşinyan, bu kararın Ermenistan için herhangi bir siyasi avantaj sağlamadığını belirterek, tarihi meselelerin jeopolitik baskılar için kullanılmasına karşı çıkmıştır. Böylece, İsrail'in sunduğu bu teklif, hem Azerbaycan hem de Ermenistan için riskli bir durum yaratma potansiyeline sahiptir.
Azerbaycan, dost ülkeleriyle olan ilişkilerinde yapıcı bir yaklaşım sergilemekte ve barışın tesisini sağlamak için gerekli adımları atmaktadır. Dolayısıyla, İsrail Hükümeti'nin söz konusu kararı, bölgedeki mevcut gerilimleri artıran bir durum olarak değerlendirilmektedir.
