26 Mart 2026, Perşembe 14:39
Son Dakika | GÜNCEL

Avrupa'nın Savunma Yapısında Derin Çelişkiler: ABD'nin Rolü ve Gelecek Projeleri

AYDIN HASAN / ANKARA - 2. Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa'nın güvenliğinde ABD'nin oynadığı kritik rol, son yıllarda değişen stratejilerle sorgulanmaya başladı. Avrupa Birliği, bu tehditlere karşı kendi güvenlik kapasitesini artırmak için çeşitli projeler üzerinde yoğunlaşırken, Almanya ve Fransa arasındaki anlaşmazlıklar, ortak savunma girişimlerini tehlikeye atıyor.

AYDIN HASAN / ANKARA - 2. Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa'nın güvenliğinde ABD'nin büyük önemi dikkat çekiyor. Ancak son yıllarda ABD'nin Ulusal Güvenlik Stratejisi'nde yapılan değişiklikler, Avrupa'nın bu güvenlik şemsiyesinden mahrum kalabileceği endişelerini artırdı. Avrupa Birliği, bu duruma karşı koymak için yeni güvenlik tedbirleri arayışına girdi. Özellikle, Avrupa ordusu kurulması yönündeki tartışmalar gündemdeyken, Almanya ve Fransa arasında süregelen anlaşmazlık, bu çabaların ciddiyetini sorgulatıyor.

6. Nesil Avrupa Jet Projesi

2017 yılında ortak bir girişim olarak başlatılan Future Combat Air System (FCAS), yani Geleceğin Hava Muharebe Sistemi, Almanya ve Fransa'nın tarihe tanıklık eden iş birliğinin bir parçası. Ancak, Next Generation Fighter (NGF) adını taşıyan yeni nesil savaş uçağının tasarım aşamasında liderlik, iş paylaşımı ve teknik özellikler konusunda derin fikir ayrılıkları yaşanıyor.

Endişe Verici Rekabet

Özellikle Fransız Dassault Aviation ile Alman Airbus Defence and Space arasındaki anlaşmazlıklar, projeyi tehlikeye atma riski taşıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un, “Eğer Almanlar ortak uçak programını sorgularlarsa, biz de tank programını sorgulamak zorunda kalırız” açıklaması, Avrupa savunma sistemi üzerindeki riskleri gözler önüne seriyor.

Tank Projesinin Geleceği Tehdit Altında

MGCS olarak bilinen ana muharebe tankı ve kara muharebe sistemi projesi de, yaşanan bu anlaşmazlıklardan etkileniyor. Almanya ve Fransa'nın öncülüğünde geliştirilen proje, 2024 sonrası İtalya'nın katılımıyla genişleyecek; fakat hala prototipi üretilmeyen proje, devam eden kargaşadan dolayı risk altında.

Türkiye'nin Bağımsız İlerleyişi

Diğer yandan, Türkiye, 5. nesil milli muharip uçak KAAN ve beraberindeki insansız savaş uçakları ile havacılık alanında önemli adımlar atıyor. KAAN projesinin iki kez başarılı denemesiyle birlikte, Türkiye hava muharebe sistemleri alanında uluslararası rekabette kendine sağlam bir yer edinmeye hazırlanıyor.

Olası Gelecek İhtiyaçları

Fransa'nın nükleer kapasiteli ve hafif bir uçak isteği, Almanya'nın ise uzun menzilli sistem arayışı arasında büyük farklılıklar var. Alman hükümeti, bu ayrımın hayati önem taşıdığını vurgularken, her iki ülkenin de ortak hedefleri doğrultusunda ilerlemeleri gerektiğini hatırlatıyor.

Avrupa, ABD, Rusya, Çin, Türkiye, Kore ve Japonya'nın rekabet ettiği bu kıyasta, 5. nesil ve üstü uçak projeleri geliştirme yolunda ilerleme kaydetmeyi amaçlıyor. Sonuç olarak, F-35'in Avrupa'da geride bırakılması hedefleniyor.