İran'daki savaşın, Avrupa'daki tarım piyasalarındaki belirsizlikleri artırması sonucu, patatesin kilogram referans fiyatı 2.11 eurodan 18.50 euroya fırladı. Bu çarpıcı artışa rağmen, Avrupa'da şu anda ciddi bir arz fazlası mevcut. Ancak, bu fiyat artışının özellikle serbest piyasada işlem gören patatesleri kapsadığı ve işleyici firmalarla sabit fiyat anlaşması yapılmayan ürünler üzerinde etkili olduğu ifade ediliyor.
Piyasalardaki İstikrarsızlık ve Gelecek Endişeleri
Patates üretimi için gerekli olan gübrelere erişimde yaşanan sorunların, gelecekte tarımsal üretim üzerinde olumsuz bir etki yaratabileceği düşünülüyor. Özellikle üre ve amonyak gübrelerinin fiyatlarında savaşın başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 80'lik bir artış gözlemlendi. Şu anda doğrudan bir ürün kıtlığı yaşanmadığı söylense de, analistler piyasalarda daha pahalı üretim ve düşük hasat riskinin fiyatlamaya alındığını belirtiyor.
Öte yandan, bölgedeki istikrarsızlık, önemli deniz ticaret yollarını daha fazla tehdit ederek tarımsal ürün taşımacılığına da engel teşkil ediyor. Bu koşullar altında, tüccarlar ve yatırımcılar mevcut arz fazlasına rağmen, gelecekte oluşabilecek maliyet artışları ve tedarik sorunları hakkında endişeler taşımaya başladı.
Şu an için Avrupa’daki tüketicilerin patates fiyatlarında büyük bir artışla karşılaşmaları olası görünmüyor. Ancak, patates kontratlarındaki hareketlilik, piyasalardaki kaygıların artmakta olduğunu gösteriyor. Özellikle enerji ve taşımacılık maliyetlerindeki uzun vadeli artışın, market raflarına da yansıması bekleniyor. Patates kızartması, cips ve dondurulmuş gıda ürünleri, yüksek enerji tüketimleri nedeniyle en çok etkilenen sektörler arasında yer alıyor.
