Son dönemlerde gaz piyasasında yaşanan dalgalanmalar, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiğinin durmasıyla daha da derinleşti. Bu boğaz, dünya genelinde sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının yaklaşık %20'sinin geçtiği kritik bir rota. En büyük LNG ihracatçısı olan Katar, bu süreçte oldukça etkilenmiş durumda.
İran'dan fırlatılan insansız hava aracı (İHA) sonucunda Katar'ın Ras Laffan Sanayi Şehri'ndeki LNG üretim tesisi hedef alındı ve akabinde üretim durduruldu. Bu durum, Hürmüz Boğazı üzerinden LNG sevkiyatının yapılamamasıyla birleşince, Avrupa gaz fiyatlarındaki olağanüstü artışın hız kazanmasına sebep oldu.
Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF'de, nisan vadeli kontratlarda gaz fiyatı megavatsaat başına 65,5 avroya yükseldi. Bu fiyat, 27 Şubat'ta 31,95 avrodan kapanmıştı ve böylelikle fiyatlarda saldırılar öncesine göre %100'ün üzerinde bir artış gerçekleşti. Bugünkü artış ise dünkü kapanışa oranla %47 oldu.
Rekabet Kızışabilir
Katar'daki Ras Laffan ve Mesaieed tesislerinin eş zamanlı olarak kapatılması, özellikle 2022'de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası yaşanan en büyük arz şoklarından biri kabul ediliyor. QatarEnergy'nin LNG tedarikinde mücbir sebep ilan etmesi, uzun vadeli sözleşmelere dayanan alıcılar için belirsizlikleri artırırken, spot piyasalara yönelme ihtimalini de artırıyor.
Hürmüz Boğazı'nın durumu, Avrupa ile Asya arasında ABD ve Avustralya'dan gelen alternatif LNG’ye yönelik rekabeti artırmakta ve bu durum fiyatları üst seviyelere taşıyor. Daha önce Rusya'dan doğalgaz almayı durduran Avrupa, zorlu bir süreçten geçerken, AB üyesi ülkelerin doğalgaz depolarındaki doluluk oranı geçen yılın aynı dönemine göre düşerek %30 seviyelerine geriledi.
Doğal gaz depolamasını ve arz güvenliğini izleyen, kriz anlarında müdahaleleri koordine eden Doğal Gaz Koordinasyon Grubu, Orta Doğu’daki çatışmaların etkilerini değerlendirip, bu hafta 4 Mart'ta toplanacak.
