ABD ve İsrail tarafından İran'a yönelik 28 Şubat'ta başlatılan saldırılar, İran’ın karşı saldırıları ile bölgedeki durumu savaşa sürükledi. ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan’da yaptığı açıklamada ateşkesi kabul ettiklerini duyurdu. Bu ateşkesin, Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla iki hafta süreceği ve İran’dan alınan 10 maddelik teklifin müzakere için uygun bir zemin oluşturduğunu belirtti.
Diplomatik Hareketlilik Ön Planda
Axios’un haberine göre, Trump meşru kamuoyu önünde sert bir duruş sergilerken, arka planda yoğun bir diplomatik faaliyet yürütülüyordu. Orta Doğu'daki ABD güçleri, İran'a yönelik olası bir bombardıman için hazırlık yaparken, Trump'ın hangi adımı atacağı konusunda kafa karışıklığı yaşanıyordu.
Witkoff'un İletişim Ağları
Uzmanlar, Körfez ülkelerinin İran’ın büyük çaplı bir misillemesine karşı hazırlıklarını yoğunlaştırdığını bildirdi. Aynı zamanda, Beyaz Saray'da gerçekleştirilen bir Paskalya etkinliğinde Trump kalabalıkla ilgilenirken, arka planda Steve Witkoff'un önemli telefon görüşmeleri yaptığı iddia edildi. Witkoff'un İran’dan gelen yeni 10 maddelik teklifin “felaket” olduğunu arabulucularına ilettiği öğrenildi.
Ateşkes İçin Düzeltme Çabaları
Ateşkes sürecindeki düzelme çalışmaları hız kazandı. Pakistanlı arabulucular, Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Arakçi arasında yeni müzakereleri taşımaya çalışırken, Türkiye ve Mısır da arasıdaki boşlukları doldurmaya gayret etti. Pazartesi gecesi iki haftalık ateşkes için yeni bir teklif üzerinde uzlaşma sağlandı.
Not Taşıyan Kuryeler ve Diplomatik Navigasyon
İran'ın Yeni Dini Lideri Mücteba Hamaney, suikast tehditleri nedeniyle iletişimini çoğunlukla not taşıyan kuryeler aracılığıyla sağlarken, bölgesel kaynaklar Arakçi'nin müzakereler ve Devrim Muhafızları komutanları üzerinde önemli bir rol oynadığını vurguladı. Ayrıca, Çin’in İran’a yönelik tavsiyelerde bulunduğu ve çözüm yolları aradığı iddia edildi.
Geçici Ateşkesin Kapsamı
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarından sonra yaşanan gelişmeler, görüşmelerin derinleştirilmesine neden olmuştu. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, müzakerelerin en kısa sürede sonuçlanmasının hedeflendiğini bildirdi. Türkiye, Pakistan ve Mısır, ABD ile İran arasındaki bu mesajlaşmaları devam ettirmek adına yoğun çaba sarf ediyor.
İsrail yönetimi ise, geçici ateşkesi desteklediğini belirtirken, uzlaşmanın Lübnan’ı kapsamadığını ve saldırıların devam edeceği konusunda kararlı olduğunu duyurdu.
