Küresel piyasalarda, ABD ile İsrail’in İran'a yönelik gerçekleştirdiği askeri operasyonlar sonrası artan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle, satış baskıları derinleşmiş durumda. Orta Doğu'daki bu gerilim, ticaret politikalarına dair belirsizlikleri beraberinde getirirken, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artırabileceği kaygıları da güçleniyor.
İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, Hürmüz Boğazı'nın geçişlere kapatıldığını açıkladı ve geçmeye çalışan gemilere müdahale edileceği uyarısını yaptı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın ABD ve İsrail için “acil bir tehdit” olduğunu belirtti ve ABD ordusunun daha sert hamleler yapabileceğini ifade etti. Hürmüz Boğazı’nın enerji arzı açısından kritik bir nokta olduğunu vurgulayan Rubio, petrol fiyatlarındaki artışın enerji maliyetlerini yükselteceğini söyledi ve bu durumu hafifletmek adına ABD’nin gerekli adımları atacağını belirtti.
Bölgeden günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü taşınmakta, buorası da dünya petrol ticaretinin yaklaşık üçte birini oluşturmakta. Bu kritik deniz geçidi, Orta Doğu'dan gelen petrol sevkiyatında hayati bir rol üstleniyor.
İran'ın, ABD ve İsrail tarafından başlatılan saldırılara misilleme olarak petrol ve doğal gaz tesislerini hedef alması, piyasalarda tedirginlik yarattı. Özellikle Suudi Arabistan’daki Ras Tanura Suudi Aramco tesislerine yapılan insansız hava aracı saldırısı ve Katar’daki LNG tesislerinin üretim kapasitesinin durdurulması, fiyatlarda yukarı yönlü baskıyı artırdı.
Bu gelişmeler sonucunda Brent petrol fiyatı, Ocak 2025'ten bu yana ilk defa 80 doların üzerinde hareket etmeye başladı. Jeopolitik belirsizlikler ve enerji arz riskleri, Fed'in para politikalarına dair belirsizlikleri artırmakta ve faiz oranlarıyla ilgili tahminleri ertelemekte.
Ekonomistlerin, Fed'in temmuz ayına kadar faiz oranını %3,50-3,75 aralığında tutacağını öngörmesi, bu endişelerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Küresel gelişmelerin yanı sıra ABD'de açıklanacak olan iş gücü verilerinin de Fed'in faiz politikalarını etkileyebileceği düşünülüyor.
Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının küresel enerji piyasasında ciddi bir arz şoku yaşatabileceğine dikkat çekti. Dünya petrol ticaretinin büyük bir kısmını etkileyen bu durum, lojistik maliyetleri ve sigorta primlerini yükselterek petrol fiyatlarında dalgalanmalara neden olacağını vurguladı.
Son olarak, piyasalarda oluşan belirsizlik, risk iştahını zayıflatırken güvenli liman arayışını ve enerji emtialarına yönelik spekülatif talebi artırmakta. Gözgör ayrıca, jeopolitik risklerin Borsa İstanbul'daki oynaklıkları artırdığını ve yatırımcıların haber akışına duyarlı olmalarının önem taşıdığını belirtti.
