ABD Yüksek Mahkemesi, önceki Başkan Donald Trump’ın yürürlüğe koyduğu tarifelerin, Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) çerçevesinde başkanlık yetkisine dayanmadığına hükmetti. Yüksek Mahkeme, söz konusu kararı 3'e karşı 6 oyla alarak önemli bir hukuksal değişime imza attı.
Karar metninde, ABD Anayasası'nın ilgili maddeleri referans alınarak Kongre'nin vergi ve gümrük vergisi koyma yetkisine sahip olduğu vurgulandı. Ayrıca, IEEPA'nın hükümet tarafından, başkana sınırsız gümrük vergisi uygulama yetkisi verme amacıyla yorumlanmasının yasal bir temelinin olmadığı belirtildi. Tarihsel olarak, yasayı uygulama yetkisini kullanmak için hiçbir başkanın kısıtlayıcı bir vergi uygulamasına başvurmadığına da dikkat çekildi.
Mahkeme, yasanın 'ithalatı düzenleme' ifadesinin, Kongre'nin vergi koyma yetkisini kapsamadığını ve bu tür önemli yetki devrinin belirsiz bir dil ile gerçekleştirilemeyeceğini kaydetti. Uzun bir özel yetkiler listesi içerisinde gümrük vergilerinin veya harçların zikredilmediği ifade edildi.
TARİFELERİN YARGI SÜRECİ
Trump, ticaret politikalarında tarifeleri etkin bir araç olarak kullanmış ve göreve geldikten sonra IEEPA kapsamında birçok gümrük vergisi uygulamaya koymuştu. Özellikle, ABD'nin ticaret ortaklarına karşılıklı gümrük vergileri getirilmiş, Çin, Kanada ve Meksika gibi ülkelere karşı fentanil akışını gerekçe göstererek tarifeler uygulamıştı.
Söz konusu uygulamalar, özel şirketler ve eyaletler tarafından ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'ne taşınmıştı. Mahkeme, 28 Mayıs 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, tarifelerin başkanlık yetkisini aştığına karar verdi. Hükümet, bu kararı temyiz etmesine rağmen, Temyiz Mahkemesi alt mahkeme kararını büyük ölçüde onayladı, ancak tarifelerin iptalini reddetti.
Trump yönetimi, alınan kararın anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla Yüksek Mahkeme'ye başvurmuş ve hızlı bir inceleme talep etmişti. Yüksek Mahkeme, 5 Kasım 2025’te tarafların savunmalarını dinledi ve kararını vermiş oldu.
