Dünyada 50 Yaş Altı Kolorektal Kanser Vakaları Arttı
Son dönemlerde yapılan araştırmalar, 50 yaş altındaki bireylerde kolorektal kanser (bağırsak kanseri) vakalarının endişe verici bir şekilde arttığını ortaya koyuyor. Özellikle, Amerika'lı aktör James Van Der Beek'in 11 Şubat'ta 48 yaşında bu hastalıktan hayatını kaybetmesi, konunun dikkat çekmesine neden oldu. Queen’s University Belfast'tan Prof. Helen Coleman, 1990'lardan itibaren bu yaş grubunda kolorektal kanser vakalarını üçte bir oranında arttığını açıkladı.
Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Cem Terzi, kolorektal kanserin yalnızca yaşlılara özgü bir hastalık olmadığını vurguladı. 1995 yılında her 10 hastadan biri 55 yaşın altındayken, bugün tanı konulan hastaların yaklaşık beşte biri bu yaş grubuna ait. Türkiye'deki kanser istatistiklerinin yetersiz olduğunu belirten Terzi, bu nedenle pek çok verinin Batı kaynaklı çalışmalara dayandığını ekledi.
Erken Teşhiste Başarı Oranı %90
Kolorektal kanser genellikle polip adı verilen öncül lezyonlardan gelişmekte ve yavaş seyir göstermektedir. Erken dönemde tıbbi müdahale yapıldığında tedavi başarı oranı yüzde 90'ın üzerine çıkmaktadır. Türkiye'de 50-70 yaş arası bireyler için her iki yılda bir dışkıda gizli kan testi ve on yılda bir kolonoskopi önerilmektedir. Ancak, uygulama açısından erişimin sınırlı olduğunu belirten Prof. Dr. Cem Terzi, bu programların genç bireyleri kapsamadığını vurguladı.
Belirtiler Dikkatle İzlenmelidir
Kolorektal kanserin en sık görülen belirtileri arasında makattan kanama, açıklanamayan demir eksikliği, karın ağrısı ve dışkılama alışkanlığındaki değişiklikler yer almaktadır. Genç bireylerde makattan kanama oranı yüzde 46 iken, 50 yaş üstünde bu oran yüzde 26'dır. Tanı anında gençlerin yüzde 27'sinin hastalığı ileri evrede saptanırken, bu oran yaşlı hastalarda yüzde 20 civarındadır.
Aile Öyküsü Olmayan Vakalar Genel Eğilimdir
Kolorektal kanser vakalarının üçte birinin aile öyküsü bulunmasına rağmen, vakaların yüzde 70'inde ailede kanser öyküsü yoktur. Bu da, “Ailemde yok, bana olmaz” düşüncesinin yanıltıcı olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, çevre kirliliği ve diyetin bu artışta yalnızca kısmi bir rol oynadığını, çevresel faktörlerin de önemli bir etkisi olduğunu belirtmektedir.
Erken Tanı Hayat Kurtarıyor!
Genç hastalarda uygulanan daha agresif tedavilere rağmen, yaşama oranları yaşlı hastalarla benzerlik göstermektedir. Prof. Dr. Cem Terzi, kolorektal kanserin çevresel faktörlere bağlı etkisinin yanı sıra, sağlık sistemleri ve tarama programlarının önemine dikkat çekti. Uzmanlar, makattan kanama veya açıklanamayan kansızlık durumunda derhal ileri inceleme yapılması gerektiğinin altını çiziyor. Çünkü erken tanı, bu hastalıkta yaşam kurtarıcı olmaktadır.
