14 Haziran 2026, Pazar 01:05
Son Dakika | GÜNCEL

130 Yıllık Sır Gün Yüzüne Çıktı: İpek Elbisedeki Şifreli Notların Gizemi Çözüldü

Sara Rivers Cofield, 2013 yılında bir antika dükkanından satın aldığı 1880'lere ait ipek elbisenin gizli cebindeki şifreli notları çözmek için 10 yıl süren bir mücadeleye tanıklık etti. Kriptologların yardımıyla ortaya çıkan notlar, 1888'deki bir hava raporunu içeriyordu.

130 yıl önceye dayanan bir gizem sonunda aydınlatıldı. 2013 yılında ABD'li koleksiyoncu Sara Rivers Cofield, Maine eyaletindeki bir antikacıdan satın aldığı 1880'lere ait bir ipek elbisenin etek kısmındaki gizli cepte iki buruşuk kağıt buldu. Bu kağıtlar, çözümlenmesi güç kelimeler ve şifrelemeler içeriyordu.

Kriptologlar İşin İçine Girdi

Araştırmalar, kağıtlardaki ifadelerin anlamını çözmek amacıyla yaklaşık on yıl sürdü. O dönem notlarda yer alan cümleler arasında "Bismark yaprak dökmeyen geyik bankası" ve "Bahar vahşi doğası bir okuma acemisini kaplıyor" gibi sıradışı ifadeler yer aldı. Notların kenarlarında bulunan zaman notları da ilgilinin dikkatini çekti; bu notların bir kumar ağına ya da gizli bir ajana ait olabileceği düşünülmüştü.

Telgraf Teknolojisi ile Çözüm Bulundu

Araştırmacı Wayne Chan, notların çözümünde telgraf sistemlerini keşfetti. 1800'lerdeki telgraf şirketlerinin mesaj başına ücretlendirme yapması sebebiyle, mesajların kısa ve öz biçimde iletilmesi için "telgraf stenosu" uygulaması kullanılıyordu. Chan, 170'ten fazla kod kitabını inceledikten sonra notların 1887'de kurulan ABD Ordusu Sinyal Kolordusu'na ait olduğuna ulaştı.

Şifrelerin Anlamı Nedir?

Çözümle ortaya çıkan ifadeler, meteorolojik verilerle doluydu. Örneğin, "Bismark" istasyon konumunu belirtirken, "Omit" barometrik basıncı ve sıcaklığı ifade ediyordu. Araştırmalar, bu bilgilerin 27 Mayıs 1888 tarihinde iletildiğini ortaya çıkardı.

Bir Gizem Daha Ortaya Çıktı

Mesajın içeriği büyük ölçüde çözülse de, elbisenin gizli cebine bu hava raporunun neden yerleştirildiği hâlâ yanıt bulmuş değil. Elbisenin iç kısmındaki "Bennett" ismi, araştırmacıların izini sürdüğü başka bir muamma yarattı. Ancak, elbisenin gerçek sahibine ulaşmak için hala yapılacak çok iş var. 130 yıl içerisinde elbise birden fazla el değiştirmiş ve farklı ortamlarda kaybolmuş olabilir. Gizem, çözüm bulsa da tamamıyla aydınlığa kavuşmamış durumda.