2013 yılında ABD'nin Maine eyaletindeki bir antika dükkanından 1880'lere ait ipek bir elbise satın alan koleksiyoncu Sara Rivers Cofield, elbisenin gizli cebinde bulduğu iki buruşuk kağıt ile tarihi bir sırrı ortaya çıkardı. Kağıtlar, birbirine karışık kelimeler ve sayılarla doluydu.
Kodların Çözülmesi İçin Kriptologlar Devrede
Yaklaşık on yıl boyunca süren çözümlemelerde kriptologlar, notlardaki karmaşık ifadelerin anlamını çözmeye çalıştı. Kağıtlarda yer alan ifadeler arasında "Bismark yaprak dökmeyen geyik bankası" ve "Calgary Küba korumasız ördek faganı çürütüyor" gibi garip cümleler dikkat çekti. Ayrıca, notların kenarlarında "101 PM" ve "1124 P" gibi zaman notlarına da rastlandı. İlk değerlendirmelerde bunların yasa dışı kumar faaliyetleri veya gizli bir dil ile ilgili olabileceği öne sürüldü.
Telgraf Teknolojisi İle Çözüm Bulundu
Araştırmacı Wayne Chan, bu karmaşık yazının çözüm yolunu dönemin telgraf sistemlerine atfetti. O dönemde telgraf şirketleri, kısa mesajlar için kelime başına ücret talep ettikleri için "telgraf stenosu" adı verilen sıkıştırma yöntemleri kullanılıyordu. Chan, 170’ten fazla kod kitabını inceledikten sonra, çözülen kodların 1800'lerin sonlarında ABD Ordusu Sinyal Kolordusu'na ait olduğunu tespit etti. Bu sistem, meteorolojik verileri altı kelimeye kadar sıkıştırarak iletmeye olanak tanıyordu.
Kodların Anlamı Gün Yüzüne Çıktı
Sonunda, "Bismark, omit, leafage, buck, bank" ifadesinin belirli hava koşullarını tanımladığı anlaşıldı:
- Bismark: İstasyon konumu (Dakota Bölgesi)
- Omit: Barometrik basınç (30.08 inHG) ve hava sıcaklığı (56°F)
- Leafage: Çiğ noktası (32 derece)
- Buck: Yağış yok, rüzgâr kuzeyden esiyor
- Bank: Açık hava koşulları, rüzgâr hızı saatte 12 mil
Wayne Chan, bu verileri dönemin hava durumu kayıtlarıyla karşılaştırarak mesajın gönderildiği tarihi kesinleştirdi: 27 Mayıs 1888.
Yeni Bir Gizem Ortaya Çıktı
Elbisenin iç kısmındaki "Bennett" ismi, araştırmacıları elbisenin geçmişinde iz sürmeye yönlendirdi. Chan ve ekibi, dönemin Washington DC'deki Sinyal Servisi ofisinde çalışan kadınların izini araştırırken, elbisenin gerçek sahibine ulaşmanın zorluğunu fark etti. Daha önce birçok el değiştirmiş olabileceği düşünülen bu antika, hala birçok sorunun cevapsız kaldığı bir gizem olarak duruyor.
